Służby zwracają uwagę, że wydarzenie może być wykorzystywane do wywoływania silnych emocji oraz rozpowszechniania fałszywych i zmanipulowanych przekazów w internecie.
„Nie ulegaj emocjom. Weryfikuj źródła”
Wojska Obrony Cyberprzestrzeni we wpisie na platformie X podkreśliły, że w natłoku informacji odbiorcom może być trudno odróżnić fakty od fałszu.
„Pamiętaj, aby zawsze weryfikować źródła. Nie ulegaj emocjom. Jeśli masz wątpliwości, nie udostępniaj” – zaapelowały WOC.
Formacja zaleciła zwłaszcza ostrożność wobec treści, które mają wywoływać strach, złość lub inne intensywne reakcje emocjonalne. WOC wskazały, że należy opierać się na komunikatach publikowanych przez instytucje państwowe i służby.
Wieczorem WOC ponownie ostrzegły, że w sieci pojawiają się nieprawdziwe materiały dotyczące piątkowych wydarzeń. Według formacji część z nich może być wygenerowana albo zmanipulowana przy użyciu sztucznej inteligencji, w tym technologii deepfake.
Cztery główne linie dezinformacji
Wojska Obrony Cyberprzestrzeni wskazały cztery najczęściej pojawiające się narracje dezinformacyjne.
Pierwsza polega na przerzucaniu odpowiedzialności za rosyjskie działania militarne na Ukrainę. W internecie rozpowszechniane są m.in. twierdzenia, że ukraińska obrona powietrzna celowo nie przechwyciła rosyjskich pocisków albo że naruszenie polskiej przestrzeni było ukraińską prowokacją.
Druga narracja przedstawia pomoc dla Ukrainy jako zagrożenie dla bezpieczeństwa Polski. W tym kontekście pojawiają się sugestie dotyczące lotniska Rzeszów-Jasionka, które jest ważnym węzłem logistycznym wsparcia dla Ukrainy.
Trzecia linia przekazu ma podważać wiarygodność polskich władz. Jak przekazały WOC, publikowane są sugestie, że instytucje państwowe celowo wykorzystują incydent do wzbudzania niepokoju społecznego. Pojawiają się też teorie dotyczące rzekomych przygotowań do wprowadzenia stanu wyjątkowego i odwołania przyszłorocznych wyborów.
Czwarta narracja dotyczy dyskredytowania polskiej obrony powietrznej oraz NATO. W sieci mają pojawiać się wpisy sugerujące, że polskie systemy nie są zdolne do wykrywania zagrożeń i skutecznej reakcji.
MSWiA: Fałszywe informacje mają budzić strach i nieufność
Do ostrożności wezwało również Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Resort przypomniał, że dezinformacja często ma wywoływać poczucie zagrożenia, skłócać społeczeństwo i osłabiać zaufanie do państwa oraz służb.
„Fałszywe informacje często mają wywołać strach, złość i nieufność. Ich celem jest tworzenie poczucia zagrożenia, skłócanie ludzi i podważanie zaufania do państwa czy służb” – przekazało MSWiA.
Ministerstwo zaleciło, by przed udostępnieniem sensacyjnej informacji sprawdzić jej źródło i szukać potwierdzenia w oficjalnych komunikatach.
„W sprawdzaniu informacji kieruj się wyłącznie komunikatami służb i organów państwa” – podkreślił resort.
Wcześniej do reagowania na treści dezinformacyjne zachęcał również wiceminister cyfryzacji Paweł Olszewski. Zapewnił, że państwo nie dopuści, by chaos informacyjny stał się dodatkowym narzędziem destabilizacji.
Zaapelował, aby materiały noszące znamiona dezinformacji zgłaszać przez stronę NASK.