Najnowsze badania genetyczne wykazały, że komary z rodzaju Anopheles, odpowiedzialne za przenoszenie malarii, wykształciły preferencję do ludzkiej krwi już około 1,8 miliona lat temu. To znacznie wcześniej, niż dotąd sądzono. Okres ten zbiega się z pojawieniem się Homo erectus w Azji Południowo-Wschodniej.

  • Po więcej aktualnych informacji zapraszamy do RMF24.pl

Zespół naukowców z USA, Wielkiej Brytanii i Indii przeanalizował DNA 38 komarów z 11 gatunków Anopheles, w tym Anopheles baimaii - głównego nosiciela malarii w północno-wschodnich Indiach i Azji Południowo-Wschodniej. 

Wyniki badań, opublikowane w czasopiśmie "Scientific Reports", wskazują, że komary te zaczęły preferować ludzką krew już około 1,8 mln lat temu, czyli w okresie, gdy Homo erectus pojawił się w regionie.

Homo erectus to wymarły gatunek hominina, który odegrał kluczową rolę w ewolucji człowieka. Homo erectus był pierwszym gatunkiem człowieka, który opanował szerokie terytoria poza Afryką. Jego migracje przyczyniły się do rozprzestrzenienia się homininów na innych kontynentach. Uważa się, że Homo erectus był bezpośrednim przodkiem zarówno Homo sapiens, jak i neandertalczyków (Homo neanderthalensis).

Zmiana menu komara

Badacze ustalili, że przodkowie Anopheles początkowo żywili się krwią małp i gibonów zamieszkujących tereny dzisiejszej Malezji, Borneo, Sumatry i Jawy. Zmiana preferencji nastąpiła w dwóch etapach: najpierw, między 3,5 a 2,6 mln lat temu, komary zaczęły atakować zwierzęta żyjące na ziemi, a następnie - po pojawieniu się Homo erectus - wykształciły zdolność rozpoznawania ludzkiego zapachu.

Według dr Upasany Singh z Vanderbilt University, która kierowała badaniami, to właśnie obecność licznych populacji Homo erectus wywarła presję ewolucyjną na komary, by zaczęły preferować ludzką krew. "Nasze dane sugerują, że te populacje były na tyle liczne, by wymusić ewolucyjną zmianę u komarów" - podkreśla Singh w rozmowie z "The Telegraph".

Obecnie komary pozostają jednym z największych zagrożeń dla zdrowia publicznego na świecie. Według danych WHO, w 2022 roku odnotowano 249 milionów przypadków malarii i ponad 608 tysięcy zgonów. Komary przenoszą także inne groźne choroby, takie jak denga, chikungunya czy japońskie zapalenie mózgu.

Badania pokazują, że preferencja do ludzkiej krwi u komarów Anopheles pojawiła się znacznie wcześniej niż u innych gatunków, takich jak Aedes aegypti czy Culex pipiens, które "przestawiły się" na ludzi dopiero ok. 10 tys. lat temu, wraz z rozwojem cywilizacji.