Już w nocy z 5 na 6 maja 2026 roku na niebie rozbłyśnie maksimum roju meteorów Eta Akwarydy. To wyjątkowa okazja, by podziwiać spektakularne "spadające gwiazdy", które każdej wiosny zachwycają obserwatorów na całym świecie. Sprawdź, jak przygotować się do obserwacji i gdzie najlepiej je podziwiać.
- Maj to czas na magiczne Eta Akwarydy - rój meteorów, który rozświetli niebo w nocy z 5 na 6 maja.
- Meteory pochodzą z komety Halleya i potrafią mknąć z prędkością 66 km/s, zostawiając za sobą długie, jasne smugi.
- Najlepiej obserwować je tuż przed świtem, z dala od miejskich świateł, patrząc na wschód - nie potrzeba żadnego sprzętu, tylko cierpliwości!
- W tym roku jasny księżyc może trochę utrudnić widoczność, ale i tak warto spróbować wypatrzyć nawet kilkadziesiąt "spadających gwiazd".
Każdego roku wiosną ziemskie niebo przecinają dziesiątki jasnych smug - to meteory z roju Eta Aquariid (po polsku Eta Akwarydy - red.), który osiąga swoje maksimum w nocy z 5 na 6 maja. Jest to jedno z najciekawszych astronomicznych wydarzeń sezonu, przyciągające zarówno doświadczonych obserwatorów, jak i amatorów nieba. Tegoroczne warunki będą jednak nieco utrudnione przez jasny, malejący księżyc w pełni, który rozświetli nieboskłon i ograniczy widoczność słabszych meteorów.
Źródłem Eta Akwarydów jest słynna kometa Halleya, która okrąża Słońce raz na około 76 lat. Ziemia przecina strumień pozostawionych przez nią drobin dwa razy w roku - w maju (Eta Akwarydy) oraz w październiku (Orionidy). To właśnie te maleńkie fragmenty komety, spalając się w atmosferze, tworzą widowiskowe "spadające gwiazdy", które możemy dostrzec gołym okiem.
Rój meteorów Eta Akwarydy jest aktywny od 19 kwietnia do 28 maja, ale swoje maksimum osiąga w nocy z 5 na 6 maja. Największą liczbę meteorów można zobaczyć tuż przed świtem 6 maja, kiedy radiant roju - punkt, z którego wydają się "wylatywać" meteory - znajduje się najwyżej nad horyzontem. Radiant ten leży w gwiazdozbiorze Wodnika, w pobliżu gwiazdy Eta Aquarii.
Najlepsze warunki do obserwacji panują na półkuli południowej i w okolicach równika, ale także mieszkańcy północnej Polski mają szansę wypatrzeć kilkanaście do kilkudziesięciu meteorów w ciągu godziny, szczególnie jeśli wybiorą się z dala od miejskich świateł. W idealnych warunkach można liczyć nawet na 50 zjawisk na godzinę, choć w tym roku jasny Księżyc znacznie utrudni obserwacje słabszych meteorów.
Do podziwiania roju Eta Akwarydy nie potrzeba specjalistycznego sprzętu. Wystarczą dobre warunki pogodowe, wygodne miejsce do siedzenia lub leżenia oraz cierpliwość. Najważniejsze to wybrać lokalizację oddaloną od sztucznego oświetlenia i pozwolić oczom przyzwyczaić się do ciemności przez około 20-30 minut. Warto unikać patrzenia prosto w stronę Księżyca oraz ekranów telefonów, które mogą zaburzyć adaptację wzroku.
Podczas obserwacji najlepiej patrzeć w kierunku wschodniego nieba, mniej więcej 45 stopni od radiantu, choć meteory mogą pojawiać się w różnych miejscach na niebie. Warto zabrać ze sobą koc, leżak lub krzesło oraz ciepłe ubranie, bo obserwacje mogą potrwać kilka godzin.
Wskazówki dla obserwatorów:
- Wybierz miejsce oddalone od miejskich świateł
- Ubierz się ciepło i zabierz wygodny leżak lub koc
- Pozwól oczom przyzwyczaić się do ciemności
- Unikaj patrzenia na Księżyc i ekran telefonu
- Najlepszy czas obserwacji: godziny przed świtem 6 maja
Meteory, nazywane potocznie "spadającymi gwiazdami", to zjawiska świetlne powstające, gdy fragmenty komety lub asteroidy wchodzą z ogromną prędkością w ziemską atmosferę i spalają się, zostawiając za sobą jasne smugi. Większość z nich to drobiny wielkości ziaren piasku, ale czasem zdarzają się większe okazy, które mogą dotrzeć do powierzchni Ziemi jako meteoryty.
Meteory Eta Aquariid są wyjątkowo szybkie - poruszają się z prędkością około 66 km/s i często zostawiają za sobą świecące "pociągi", widoczne jeszcze przez kilka sekund po przelocie. Są mniej widowiskowe od tzw. bolidów, ale ich liczba i długość smug robią ogromne wrażenie.
Meteory tego roju wydają się "wylatywać" z okolic gwiazdy Eta Aquarii w gwiazdozbiorze Wodnika. Na półkuli północnej radiant pojawia się nisko nad horyzontem dopiero w drugiej części nocy, dlatego najlepszy czas obserwacji to godziny przedświtu. Warto pamiętać, że nie trzeba patrzeć bezpośrednio na radiant - meteory mogą przecinać niebo w różnych kierunkach.
Maj to nie tylko Eta Akwarydy. W połowie miesiąca warto spojrzeć na zachód tuż po zachodzie Słońca, gdzie jasny Księżyc spotka się na niebie z Wenus - jednym z najjaśniejszych obiektów widocznych z Ziemi. Pod koniec miesiąca, 31 maja, czeka nas także rzadkie zjawisko tzw. Niebieskiego Księżyca, czyli drugiej pełni w jednym miesiącu kalendarzowym.
