- Krytyk Łukasz Maciejewski w rozmowie z Katarzyną Sobiechowską-Szuchtą wspomina Bożenę Dykiel.
- O pieprznych memach, anegdotach z planu i innych ciekawostkach dowiesz się czytając cały tekst.
- Najnowsze informacje z Polski i świata znajdziesz na RMF24.pl.
Bożena Dykiel zmarła w czwartek 12 lutego 2026 r. w wieku 77 lat. Aktorka zapisała się w historii grając nie tylko role komediowe u Stanisława Barei, ale i dramatyczne na przykład u Andrzeja Wajdy. Więcej o jej karierze piszemy TUTAJ. Na rozmowę o jej dokonaniach zgodził się jej przyjaciel, krytyk filmowy i autor "Aktorek" . I właśnie sytuację z promocji drugiego tomu tego książkowego cyklu wspominał.
Rzędem stały takie wspaniałe panie. Wśród nich była Ewa Dałkowska, była Barbara Krafftówna, była Bożena Dykiel. I tak sobie słuchając celowo wymieniam nazwiska tych pań, których już z nami nie ma. Kiedy słuchałem tych postaci, Bożeny Dykiel, bo o niej mówimy, uzmysłowiłem sobie, że to są takie osobowości, które praktycznie są nie do powtórzenia - zaznaczył.
W drugiej połowie XX wieku polskie kino wzrastało. To właśnie wtedy widzowie poznali tak wyraziste osobowości jak Dykiel. Dzisiaj, jeśli nawet mówimy o wspaniałych gwiazdach, niezwykłych aktorkach, którym kibicujemy, to przede wszystkim to są dziewczyny z sąsiedztwa, tak zwane inteligentne, efektowne, urodziwe, charakterystyczne. Natomiast jak się słuchało Barbary Krafftówny, Bożeny Dykiel, Zofii Kucówny... to są postaci nadzwyczajne, niepowtarzalne - mówił.
Dykiel nazwał "kronikarką polskiego kina" ze względu na spektakularną liczbę ról w filmach, serialach, Teatrze Telewizji i deskach teatrów. Nie będzie, nie było i nigdy się nie pojawi druga Bożena Dykiel - podkreślił.
Słuchając wielkiej aktorki rozmówca mógł mieć poczucie, że rozmawia z osobą bliską. Poczucie, że ona jest taką siostrą, trochę ciotką może później, trochę kuzynką, że ona mieszka w naszym domu. Oczywiście gra świetne role filmowe, ale jakby trzeba było - zresztą szczerze mówiąc, wszyscy ci, którzy tak myśleli, mieli rację, sprawdziłem to osobiście - powie jak upiec ciasto, jak nie przypalić czegoś tam, jak dobrze posprzątać, jak skopać ogródek - wspominał Łukasz Maciejewski.
Artystka miała wysokie poczucie własnej wartości. Mówiła, że nie po to ... (nieparlamentarne słowo) całe życie, żeby jej nie doceniać. Ona miała świadomość, kim jest. Doskonale - mówił Maciejewski i podkreślał, że to nie przypadek, że Andrzej Wajda uważał ją za swoją aktorkę.
Maciejewski zaznaczył, że Bożena Dykiel sprawdzała się w wielu bardzo różnych rolach. Zagrała w aż sześciu filmach Andrzeja Wajdy. "Weselu", "Ziemi obiecanej" - to genialna rola Mady Muller, "Smudze cienia", "Człowieku z żelaza", "Biesach" i "Wielkim Tygodniu".
Dykiel opowiadała Maciejewskiemu, że Wajda zapraszał ją do swoich produkcji, nawet jak nie chciała grać. Tak było w przypadku "Wielkiego tygodnia". Mówił: Bożena, ja wiem, że ty mi pomożesz, że ty masz tyle fantazji, tyle kreacyjnego talentu, że, yy, pokażesz coś, czego ja bym się nie spodziewał - zaznaczał krytyk.
Sam Andrzej Wajda opowiadał Maciejewskiemu w wywiadzie dla "Tygodnika Powszechnego" jak to się stało, że Dykiel jako bardzo młoda kobiea zagrała w "Weselu". Aktorka od razu wydawała się reżyserowi interesująca, ale przy tak wielkiej produkcji - po prostu znikała wśród innych utalentowanych aktorów. To był powód, dla którego postanowiła porozmawiać z Wajdą.
"Panie reżyserze, panie Andrzeju, ja tu nie mam nic do roboty, tu nie ma nic do grania. Co ja mam tak latać? Tak sobie podskakiwać?"- powiedziała. On odpowiedział: "Niech pani coś wymyśli". Ona wtedy wymyśliła, że ma tą wódkę i zakąskę, tę kiełbasę w jednym ujęciu. Wszyscy zapamiętali, mówi Wajda, a my potwierdzamy, tę Bożenę Dykiel. Oglądając "Wesele" nie da się nie pamiętać jej epizodu - opowiadał RMF FM.
Nie można zapomnieć też jej ról komediowych. Zagrała Miećkę, zagrała w "Awansie", "Wyjściu awaryjnym", ale też przecież genialne role u Andrzeja Barańskiego, mistrza klimatu, mistrza ezoteryki. Pamiętam, że tym sam ją kupiłem. Nie bardzo chciała się ze mną spotkać. Mówiła, że dziennikarze ją denerwują, są nieprzygotowani i bywają chamscy. Ale jak jej powiedziałem: "Pani Bożeno, ale ja kocham pani rolę w Dwóch Księżycach" - opowiadał. To była ukochana rola filmowa Bożeny Dykiel.
W pamięci Maciejewskiego Bożena Dykiel zapisała się jako dobry, nieudający, pełnokrwisty człowiek. Maciejewski towarzyszył jej na ostatnim publicznym spotkaniu. Chodziło o odciśnięcie dłoni przy okazji odsłonięcia gwiazdy aktorki na łódzkiej ul. Piotrkowskiej. Bardzo się tego spotkania już bała. Była chora - przyznał z żalem przyjaciel.
Wygłaszałem laudację i cieszę się, że to powiedziałem, bo powiedziałem, że to jest ten niezwykle rzadki przypadek, kiedy to laureat przysparza honor nagrodzie, a nie nagroda laureatowi. Myślę, że to był dzień pełen szczęścia dla Bożeny. Przyszły tłumy Łodzian - wspomina.
Krytyk później informację o tym wydarzeniu opublikował na swoim profilu na Facebooku. W odpowiedzi otrzymał mnóstwo komentarzy internautów, którzy pisali jak bardzo cenią aktorkę. Ja to skrupulatnie przekopiowałem. Wszystkie wiadomości wysłałem na WhatsAppa Bożenie Dykiel - zaznaczył. Opowiedział też o wiadomościach, które dostawał od aktorki. Trochę mnie to peszyło, ale to było inne pokolenie - mówił i wyjaśnił, że Bożena Dykiel lubiła mu wysyłać "pieprzne memy". Co też pasuje do jej emploi - ocenił.
Maciejewski przesłał wszystkie, które otrzymał po imprezie w Łodzi, Bożenie Dykiel. Ona odpisała coś w rodzaju, że to najpiękniejszy dzień jej życia, kiedy się dowiedziała, jak bardzo jest kochana. "Jak być kochaną" nakręcił film Wojciech Jerzy Has i myślę, że Bożena Dykiel wiedziała, jak być kochaną - podsumował.