Ukraińskie media, m.in. portal Suspilne, poinformowały w niedzielę wieczorem, że siły ukraińskie trafiły dwa rosyjskie samoloty - wczesnego ostrzegania A-50 Berijew i dowodzenia Ił-22M-11. Pierwszy spadł do Morza Azowskiego, a drugi z powodu uszkodzeń zmuszony był do lądowania na lotnisku wojskowym w Anapie w Kraju Krasnodarskim.
Patrząc chronologicznie: Ukraińcy najpierw zestrzelili samolot dowodzenia Ił-22M-11 o numerze bocznym RF-75106, który pełnił służbę nad okupowaną częścią obwodu chersońskiego. Do ataku na maszynę doszło po godz. 21:00 czasu lokalnego (godz. 20:00 czasu polskiego - przyp. red.).
W związku z powstałymi szkodami, maszyna skierowała się na rosyjskie lotnisko wojskowe w Anapie, gdzie wezwano pogotowie ratunkowe i straż pożarną. Portal RBK-Ukraina opublikował przechwyconą rozmowę pilota samolotu z kontrolerem lotniska w Anapie, ale autentyczność nagrania nie została potwierdzona.
Później pojawiły się informacje o zestrzeleniu kolejnego samolotu. To strata o wiele bardziej dotkliwa, wszak mowa o samolocie wczesnego ostrzegania Berijew A-50U Titan-U. To "oczy" rosyjskiego lotnictwa, odgrywające istotną rolę w patrolowaniu nieba i dostarczaniu cennych dla wojska informacji.
Samoloty wczesnego ostrzegania mogą wykrywać samoloty lub pociski z odległości setek kilometrów. Pozwala to na odpowiednio wczesną reakcję systemu obronnego państwa lub naprowadzanie własnych samolotów na wykryty cel. Z otwartych źródeł wynika, że Rosja w 2022 roku miała tylko 3 samoloty A-50 i 6 modyfikacji A-50U - przypomina Suspilne. Jak widać, to bardzo cenna maszyna dla rosyjskiego lotnictwa.
Ukraińskie media poinformowały, że maszyna została strącona nad Morzem Azowskim około godz. 21:15 czasu lokalnego, po czym zniknęła z radarów i nie odpowiadała na wezwania z bazy rosyjskiego lotnictwa taktycznego. Nieco później pilot rosyjskiego samolotu Su-30 VKS zameldował o eksplozji i upadku niezidentyfikowanego samolotu.
Zestrzelenie dwóch rosyjskich samolotów potwierdziło ukraińskie wojsko, m.in. Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych Ukrainy Wałerij Załużny.
"Żołnierze Sił Powietrznych Sił Zbrojnych Ukrainy zniszczyli nieprzyjacielski samolot wczesnego ostrzegania A-50 i nieprzyjacielski samolot dowodzenia Ił-22" - napisał w serwisie Telegram szef ukraińskiej armii. "Dziękujemy siłom powietrznym za doskonale zaplanowaną i przeprowadzoną operację w regionie Morza Azowskiego" - dodał.
O zestrzeleniu wrogich samolotów poinformowały - również na Telegramie - Siły Powietrzne Ukrainy. "Operacja specjalna w rejonie Morza Azowskiego zakończyła się sukcesem. Będzie ich więcej..." - zauważono.
"To za Dniepr! Spłońcie się w piekle, dranie! PS. Na razie nie ma żadnych szczegółów" - napisał z kolei Mykoła Ołeszczuk, dowódca Sił Powietrznych Ukrainy.
Natalia Humeniuk, rzeczniczka ukraińskiej armii na południu, powiedziała w ukraińskiej telewizji, że "ostrzegaliśmy z wyprzedzeniem o niekorzystnych warunkach bojowych dla lotnictwa (Federacji Rosyjskiej - przyp. red.) na kierunku południowym".
Siły Powietrzne Ukrainy już wcześniej twierdziły, że w kwietniu 2022 roku zestrzeliły rosyjski samolot wczesnego ostrzegania A-50 Berijew - zauważył portal Suspilne. Ponadto w kwietniu 2023 roku ten sam samolot został zaatakowany w lotniczej bazie wojskowej Maczuliszcze pod Mińskiem i uległ uszkodzeniu.
Rosjanie milczą na temat ewentualnej straty. RIA Nowosti poinformowała, że rzecznik Kremla nie chciał skomentować doniesień o atakach na dwa samoloty nad Morzem Azowskim.
Dmitrij Pieskow odesłał dziennikarzy do Ministerstwa Obrony Federacji Rosyjskiej, jednak na stronach resortu nie sposób znaleźć jakichkolwiek informacji na temat zaatakowanych maszyn.