Nowe badania rzucają światło na naturę prospołecznych zachowań. Międzynarodowy zespół naukowców potwierdza, że ludzie są bardziej skłonni do pomagania innym, gdy sami znajdują się w trudniejszych, uboższych warunkach. Wyniki opublikowane w prestiżowym czasopiśmie naukowym "Nature Communications" sugerują, że nie tylko indywidualne cechy czy zasoby materialne decydują o naszej gotowości do wsparcia, ale także otoczenie, w którym się znajdujemy. To może być istotna wskazówka dla tych, którzy zajmują się budowaniem więzi społecznych i wspieraniem solidarności w społeczeństwie.
- Zespół naukowców potwierdził, że trudne warunki zwiększają gotowość do pomagania innym.
- Osoby z "ubogiego" środowiska częściej decydowały się na pomoc, nawet gdy nagroda była mniej atrakcyjna.
- Wyniki sugerują, że otoczenie, a nie tylko indywidualne cechy czy zasoby, wpływa na prospołeczne zachowania.
Badania prowadzili naukowcy z Uniwersytetu w Birmingham, przy współpracy z badaczami z Uniwersytetu Oksfordzkiego oraz Uniwersytetu Wschodniej Anglii. Przeanalizowali zachowania ponad 500 dorosłych uczestników, sprawdzając ich skłonność do udzielania pomocy w różnych kontekstach środowiskowych. W eksperymencie uczestnicy zostali podzieleni na dwie grupy: jedni znajdowali się w tzw. "bogatym" środowisku, drudzy w "ubogim".
W trakcie badania uczestnicy otrzymywali różne propozycje pomocy innym osobom, które wiązały się z wysiłkiem fizycznym oraz możliwością uzyskania nagrody o różnej wartości i prawdopodobieństwie. W "ubogim" środowisku dominowały mniej atrakcyjne i mniej pewne nagrody, natomiast w "bogatym" nagrody były większe i bardziej pewne.
Jednym z kluczowych elementów eksperymentu było wprowadzenie realnego wysiłku fizycznego jako warunku udzielenia pomocy. Uczestnicy musieli przerwać oglądanie filmu i wykonać zadanie wymagające siły, na przykład mocno ścisnąć specjalne urządzenie lub wielokrotnie klikać w wyznaczone miejsca na ekranie. Miało to na celu jak najwierniejsze odwzorowanie sytuacji z codziennego życia, w których pomoc innym często wymaga zaangażowania i poświęcenia.
Wyniki pokazały, że osoby przebywające w "ubogim" środowisku były bardziej skłonne do przerwania własnej aktywności i podjęcia wysiłku, by pomóc anonimowej osobie, niż uczestnicy z grupy "bogatej".
Zdaniem naukowców, może to wynikać z faktu, że nadmiar dostępnych możliwości w "bogatym" środowisku prowadzi do bardziej selektywnego podejścia do pomagania, podczas gdy w trudniejszych warunkach ludzie są bardziej otwarci na wsparcie innych.
Dotychczasowe analizy prospołecznych zachowań koncentrowały się głównie na indywidualnych cechach osobowości czy poziomie dochodów. Najnowsze badania pokazują jednak, że to właśnie otoczenie i codzienne wybory mają ogromny wpływ na naszą gotowość do niesienia pomocy.
"Wyniki naszych badań mają istotne znaczenie dla zrozumienia, jak kształtują się relacje społeczne i jak budujemy wspólnoty. Pomoc innym jest fundamentem funkcjonowania społeczeństw, dlatego tak ważne jest poznanie mechanizmów, które wpływają na nasze decyzje o udzieleniu wsparcia" - podkreślają autorzy badania.
Naukowcy planują kontynuować swoje badania, analizując zachowania prospołeczne w różnych grupach społecznych, w tym wśród młodzieży z problemami zachowania oraz dorosłych z cechami psychopatii. Celem jest sprawdzenie, czy zmiana środowiska i dostępnych możliwości może wpłynąć na wzrost gotowości do pomocy także w tych grupach. Odkrycia te mogą mieć szerokie zastosowanie zarówno w polityce społecznej, jak i w praktyce codziennej. Lepsze zrozumienie wpływu środowiska na zachowania prospołeczne może przyczynić się do tworzenia bardziej wspierających i solidarnych społeczności.
