Czasopisma naukowe niemal codziennie przynoszą teraz doniesienia na temat szans związanych z wykorzystaniem technik sztucznej inteligencji na przykład do diagnostyki chorób, w tym nowotworowych. Eksperci pod kierunkiem prof. Davida McCoya z International Institute for Global Health, United Nations University w Kuala Lumpur i dr. Frederika Federspiela a London School of Hygiene & Tropical Medicine przekonują jednak, że pewne zastosowania tych technologii, szczególnie z wykorzystaniem uczącej się technologii AGI (General Artificial Intelligence), mogą stanowić poważne, realne zagrożenie. Ich zdaniem ryzyka związane z nieuczciwym wykorzystaniem AI, a także niezdolnością do przewidzenia, regulacji i dostosowania się do możliwych skutków działania AI dotyczą trzech kluczowych obszarów: demokracji i wolności, pokoju i bezpieczeństwa, zatrudnienia i środków do życia.
Jak piszą autorzy, pierwsze z tych zagrożeń wiąże się ze zdolnością sztucznej inteligencji do sortowania, analizowania i wykorzystywania prywatnych danych, w tym obrazów. To może być użyte do manipulowania zachowaniem ludzi i w konsekwencji podważanie procesów demokratycznych. Ich zdaniem dochodziło do tego już w przeszłości, w przypadku wyborów 2013 i 2017 roku w Kenii, wyborów prezydenckich w USA w 2016 roku i we Francji w 2017 roku.
"Systemy sztucznej inteligencji, wyposażone w zdolności do zakłamywania rzeczywistości, na przykład z pomocą technik deep fake, mogą doprowadzić do kryzysu demokracji, zakłócając zaufanie publiczne i nakręcając podziały społeczne. To może mieć znaczenie między innymi dla zdrowia publicznego" - czytamy w artykule.
Oparte na systemach sztucznej inteligencji systemy monitorowania ludności mogą tymczasem dać rządom i innym zainteresowanym czynnikom bezpośrednie możliwości kontroli i wywierania na obywateli presji na kształt wprowadzonego w Chinach Social Credit System. Taka technologia wykorzystuje przy tym zarówno system rozpoznawania twarzy, jak i dostęp do wszelkich danych dotyczących lokalizacji, transakcji finansowych, zapisów policyjnych i relacji społecznych. Autorzy podkreślają, że Chiny nie są tu wyjątkiem. Podobne prace prowadzone są w co najmniej 75 innych krajach, od liberalnych demokracji po reżimy wojskowe.
Drugi obszar zagrożeń dotyczy - zdaniem autorów publikacji - możliwości tworzenia systemów śmiertelnego uzbrojenia LAWS (Lethal Autonomous Weapon Systems) zdolnych do lokalizacji, śledzenia i eliminacji celów, w tym ludzi, bez nadzoru człowieka. Takie systemy mogą być tanio i na masową skalę produkowane, zintegrowane z różnymi platformami przenoszenia, na przykład dronami i ustawione na zabijanie na niemal przemysłową skalę.
Trzeci obszar zagrożeń dotyka spraw związanych z zatrudnieniem i utrzymaniem. Zdaniem wielu ekspertów masowe wprowadzenie rozwiązań sztucznej inteligencji może prowadzić do masowych zwolnień pracowników. Tylko w ciągu najbliższej dekady może to dotyczyć setek milionów ludzi.
"Choć rezygnacja z konieczności wykonywania powtarzalnej, niebezpiecznej, czy nieprzyjemnej pracy może zdawać się pod pewnymi względami korzystna, pojawiające się w związku z tym bezrobocie może mieć dla zdrowia publicznego bardzo poważne skutki" - podkreślono. Dotychczasowe doświadczenia z automatyzacją pracy wskazują - zdaniem autorów - na konsekwentne przesuwanie się dochodów od pracowników do właścicieli kapitału. "Nie wiemy, jaki społeczeństwa zareagują, psychologicznie i emocjonalnie na świat, w którym praca będzie w coraz większym stopniu niedostępna, czy niepotrzebna. Na razie nie myślimy na temat strategii postępowania, które pomogłyby zapobiec niekorzystnym skutkom zdrowotnym bezrobocia" - czytamy.
Szczególne zagrożenie dotyczy tworzenia uczących się i doskonalących systemów AGI, które teoretycznie mogą zdobyć umiejętności i potem wykonywać wszelkie ludzkie zadania. "Próbujemy tworzyć maszyny, które będą potężniejsze i inteligentniejsze od nas. Potencjał tych maszyn, by tę inteligencję i siłę - celowo lub nie - wykorzystać, by zaszkodzić ludziom lub ich sobie podporządkować, jest realny i powinien być brany pod uwagę. Podłączenie systemów AGI do internetu i wprowadzenie ich z pomocą wszelkiego rodzaju urządzeń, robotów, pojazdów, systemów uzbrojenia, wreszcie komputerów w coraz większym stopniu kontrolujących nasze życie, może okazać się najpoważniejszym wydarzeniem w historii ludzkości. Gwałtowne przyspieszenie badań i rozwoju tych systemów sprawia, że czas dostępny, by zapobiec egzystencjalnym zagrożeniom szybko mija. To jakie będą ostateczne konsekwencje rozwoju systemów AI i AGI zależy od decyzji i regulacji, które musimy wprowadzić teraz, by ograniczyć ryzyko i maksymalizować możliwe pożytki" - piszą autorzy.
Ich zdaniem, w tej sprawie konieczna jest międzynarodowa współpraca i porozumienie, by uniknąć związanego ze sztuczną inteligencją "wyścigu zbrojeń". Jeśli AI ma być pożytkiem dla ludzkości i społeczeństw, musi być poddana skutecznym mechanizmom kontroli. Jak podkreślają, to musi dotyczyć zarówno kompleksu wojskowo przemysłowego, który stoi za rozwojem wielu możliwych zastosowań, jak i mediów społecznościowych, które z wykorzystaniem narzędzi AI mogą przyczyniać się do dezinformacji, podważania instytucji demokratycznych i naruszania prawa do prywatności.