Jak podaje Tauron, wyładowania atmosferyczne generują ogromne skoki napięcia, które mogą przedostać się do domowej instalacji elektrycznej. W przypadku uderzenia pioruna w linię energetyczną lub budynek, przez przewody przepływa energia o natężeniu setki razy większym niż podczas normalnej pracy. Tak gwałtowny wzrost napięcia jest bardzo niebezpieczny dla delikatnych podzespołów elektronicznych. W efekcie dochodzi do trwałego uszkodzenia sprzętu, a czasem nawet do pożaru.
Przepięcia mogą pojawić się nawet wtedy, gdy wyładowanie nastąpi kilka kilometrów od naszego domu. Fala energetyczna rozchodzi się po sieci, docierając do gniazdek i podłączonych do nich urządzeń. Najbardziej narażone są komputery, telewizory, routery, sprzęt RTV i AGD, ale również instalacje internetowe i antenowe.
Czy wyłączenie urządzeń wystarczy?
Wielu użytkowników zastanawia się, czy wystarczy wyłączyć sprzęt przyciskiem lub poprzez listwę zasilającą. Niestety, takie rozwiązanie nie gwarantuje pełnego bezpieczeństwa. Fala przepięcia może bowiem przejść przez wyłączone urządzenie, jeśli pozostaje ono podłączone do sieci. Co więcej, zagrożenie stanowią także przewody antenowe i internetowe, które mogą przewodzić niebezpieczne napięcie.
Najskuteczniejszą metodą ochrony jest fizyczne odłączenie urządzeń od gniazdek – wyjęcie wtyczki z prądu. To jedyny sposób, by mieć pewność, że sprzęt nie ucierpi w wyniku przepięcia. Warto pamiętać, że nawet jedno silne wyładowanie, które trafi w linię energetyczną kilometr od domu, może „spalić” podłączony komputer czy telewizor.
Kiedy i na jak długo odłączać sprzęt?
Najlepiej odłączać urządzenia od zasilania zawsze, gdy zbliża się burza lub gdy pojawiają się oficjalne ostrzeżenia meteorologiczne. Warto pamiętać, że pioruny mogą wyprzedzać burzę nawet o kilkanaście kilometrów i uderzyć, zanim pojawią się chmury czy deszcz.
Pomocna jest zasada 30/30: jeśli od błyskawicy do grzmotu mija mniej niż 30 sekund, burza jest bardzo blisko i należy natychmiast odłączyć sprzęt. Bezpieczne podłączenie urządzeń do sieci jest możliwe dopiero po upływie 30 minut od ostatniego grzmotu. Zbyt wczesne uznanie, że zagrożenie minęło, może skończyć się kosztowną awarią lub nawet pożarem.
Czy podczas burzy można korzystać z prądu?
Specjaliści odradzają korzystanie z urządzeń elektrycznych podczas burzy. Każde podłączone do sieci urządzenie jest narażone na uszkodzenie, a użytkownik może być zagrożony porażeniem prądem. Dotyczy to szczególnie komputerów, telewizorów, telefonów podłączonych do ładowarki czy sprzętu RTV.
Wyłączenie bezpieczników nie wystarczy – nie odcina ono całkowicie połączenia między gniazdkami a siecią zewnętrzną. Przepięcie może pokonać wyłączone bezpieczniki i uszkodzić sprzęt. Dlatego zaleca się fizyczne wyciągnięcie wtyczek z gniazdek.
Warto zaznaczyć, że same urządzenia elektroniczne nie przyciągają piorunów, ale mogą ucierpieć, gdy wyładowanie przejdzie przez instalację elektryczną lub antenową.
Czego unikać podczas burzy?
Podczas burzy należy zachować szczególną ostrożność:
- Nie korzystać z urządzeń elektrycznych (telewizor, komputer, telefon podłączony do ładowarki).
- Nie dotykać metalowych przedmiotów, rur, kaloryferów.
- Unikać korzystania z łazienki – woda i metalowe podłączenia przewodzą prąd.
- Nie rozmawiać przez telefon stacjonarny podłączony do przewodu.