Niedźwiedzie w Polsce najczęściej zapadają w zimowy sen w listopadzie lub grudniu, a budzą się w marcu albo kwietniu. Nie jest to jednak stały termin. Jeśli jesień jest ciepła, a w lasach nadal można znaleźć wystarczającą ilość pożywienia, mogą pozostać aktywne znacznie dłużej.
Z kolei podczas mroźnych zim i przy ograniczonej dostępności pokarmu niedźwiedzie mogą schronić się w gawrach wcześniej.
Niedźwiedzie najczęściej wybierają na swoje zimowe kryjówki trudno dostępne miejsca, takie jak naturalne jaskinie, wykroty, szczeliny skalne czy zagłębienia pod korzeniami drzew. Gawra zapewnia im ochronę przed zimnem, wiatrem i śniegiem.
Jak długo niedźwiedzie śpią zimą?
Zimowy odpoczynek niedźwiedzi może trwać od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy. W polskich warunkach niedźwiedzie brunatne często pozostają w gawrach do marca lub kwietnia.
Warto jednak wiedzieć, że sen niedźwiedzia różni się od typowego snu zimowego występującego u wielu innych ssaków. Podczas tego okresu temperatura ciała niedźwiedzia obniża się tylko nieznacznie, a jego metabolizm i praca serca ulegają spowolnieniu. Dzięki temu zwierzęta mogą oszczędzać energię i przetrwać miesiące, w których zdobywanie pokarmu jest trudniejsze.
Czy wszystkie niedźwiedzie zapadają w sen zimowy?
Nie wszystkie niedźwiedzie zachowują się tak samo. Wiele zależy od gatunku oraz klimatu, w którym żyją.
Niedźwiedzie brunatne i czarne mogą przechodzić w stan zimowego spoczynku, szczególnie na obszarach, gdzie zimą brakuje pożywienia. Natomiast niedźwiedzie polarne w większości pozostają aktywne przez cały rok. Wyjątkiem są ciężarne samice, które zimą szukają schronienia w specjalnie wykopanych norach, gdzie rodzą i wychowują młode.
Co niedźwiedzie robią przed zimowym snem?
Zanim niedźwiedź uda się do gawry, musi odpowiednio przygotować swój organizm. Jesienią intensywnie poszukuje pożywienia i gromadzi zapasy tłuszczu. Zjada między innymi owoce leśne, orzechy, rośliny, owady, a także mięso.
Zgromadzony tłuszcz stanowi dla niego najważniejsze źródło energii podczas zimowego odpoczynku. Dzięki niemu niedźwiedź może przez długi czas nie pobierać pokarmu ani wody.
Szczególnie ważnym okresem jest jesień, kiedy zwierzęta potrafią spędzać wiele godzin na poszukiwaniu jedzenia, przygotowując się do nadchodzących chłodów.
Kiedy niedźwiedzie budzą się z zimowego snu?
Większość niedźwiedzi brunatnych opuszcza swoje gawry wczesną wiosną, najczęściej w marcu lub kwietniu. Termin przebudzenia zależy przede wszystkim od temperatury, warunków atmosferycznych oraz dostępności pokarmu.
Po opuszczeniu gawry niedźwiedzie stopniowo wracają do normalnej aktywności. Początkowo mogą być osłabione i mniej ruchliwe, dlatego potrzebują czasu, aby ponownie przystosować się do codziennego zdobywania pożywienia.