Ks. prof. Andrzej Kobyliński przyjrzał się sprawie opinii Rady Prawnej KEP na temat programu powołania komisji, która zajmowałaby się rozliczaniem skandali seksualnych w Kościele. Jak przypominał Tomasz Terlikowski, głosowanie nad projektem odbyło się dwa lata wcześniej, kiedy to biskupi, głosując za jego wprowadzeniem, złożyli pewnego rodzaju obietnicę Polakom, a także osobom poszkodowanym. Jak się okazało, w dokumencie, do którego dotarł Terlikowski, Rada wnioskuje, by to teraz odrzucić, obietnicę uznać za niebyłą, nakazując biskupom, by powiedzieli, że nie byli świadomi, nad czym głosują.
Zapytany o opinię Rady Prawnej ks. Andrzej Kobyliński powiedział: "jestem zaskoczony i jestem tym poruszony. Wątek samoświadomości biskupów w tym dokumencie jest najważniejszy, ponieważ jeśli rzeczywiście jest tak, jak twierdzi Rada Prawna, że w czerwcu 2023 roku biskupi do końca nie wiedzieli, nad czym pracowali, to rzeczywiście to był błąd i głosowanie trzeba powtórzyć".
Etyk uważa, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Rady Prawnej, że powołanie Komisji w czerwcu 2023 roku było przeprowadzone pospiesznie. Jego zdaniem biskupi z zaskoczenia wzięli udział w jawnym głosowaniu, nie znając skutków powołania takiego organu.
Nie ma co ukrywać, że konsekwencje powołania takiej komisji byłyby dla biskupów bardzo poważne. (...) Jeśli są przeciwni płaceniu odszkodowań i rozliczaniu za tuszowanie pedofilii, to nie powinni powoływać komisji, która będzie takie cele realizować. Nie można rozpoczynać budowy domu od dachu. Najpierw biskupi muszą wiedzieć, czego chcą, a później mogą określić, jakiej komisji chcą - powiedział ks. prof. Kobyliński.
Wydaje mi się, że ten dokument Rady Prawnej Konferencji Episkopatu Polski dobrze oddaje stanowisko znakomitej większości biskupów i księży w naszym kraju. To jest wyzwanie, jak tę świadomość zmienić, ponieważ jeśli nie będzie zmiany mentalności biskupów, księży i zakonników, to wszelkie orędzia, komunikaty, konferencje prasowe są po prostu stratą czasu - zauważył ekspert.
Według specjalisty Kościół katolicki w Polsce nie jest wyjątkiem, jeśli chodzi o oddalenie możliwości bycia rozliczanym za swoje oskarżenia. Mamy na świecie prawie 200 krajów, a jedynie w ok. 10 państwach działały w ostatnich latach w Kościele katolickim komisje narodowe, które także częściowo rozliczały biskupów. Natomiast kolejnych 180 krajów czeka w kolejce i nic się nie dzieje - podkreślił ks. prof. Kobyliński.
Opór w wielu krajach stał się wyraźnie otwarty chociaż, jak zapewnia etyk, temat nie zniknął z wokandy w czasie pontyfikatu papieża Franciszka. Zauważmy, że początek jego rządów to było raczej wyciszenie tematu pedofilii klerykalnej. Później był wstrząs globalny w 2018 roku, co zmusiło Watykan do pewnych działań. Jednak potem ten temat znowu został wyciszony i przez ostatnie lata tak naprawdę nie funkcjonuje i w wypowiedziach papieża, i w działaniach Watykanu - mówił ekspert.
Jak podkreślił w rozmowie Tomasz Terlikowski, trudno nie oprzeć się wrażeniu, że polska Rada Prawna KEP trafnie odczytuje nastrój w Kościele i wysyła sygnał do pokrzywdzonych, że na nic nie mogą liczyć - "wykorzystaliśmy wasze emocje, zostawiamy was". Z uwagą obserwuję sytuację w wielu krajach świata, gdy chodzi o pedofilię klerykalną. Przez ostatnie lata następuje głębokie wyciszenie, a tam, gdzie nie ma presji opinii publicznej, temat właściwie umiera śmiercią naturalną - podkreślił ks. Kobyliński.
Nie ma już tej intensywności debaty społecznej na temat pedofilii w Polsce, jak to było jeszcze 5-6 lat temu. Być może Rada Prawna Konferencji Episkopatu Polski w pewien sposób wyczuwa nastroje społeczne i stąd to jej takie zachowawcze stanowisko - podsumował ks. prof. Andrzej Kobyliński.
Opracowanie: Natasza Pankratjew