Jesteśmy na dobrej drodze do podniesienia świadomości o prawdzie historycznej i zrealizowania naszych postulatów, że nie wolno przedstawiać przeinaczeń w kwestii odpowiedzialności i współodpowiedzialności za zbrodnie II wojny światowej - tłumaczył w środę w Senacie Mateusz Morawiecki. Jak podkreślił, "naszym celem jest prawda historyczna, a ta nie powinna dzielić Polaków".
Premier przekonywał w Senacie, że jego rząd proponuje korektę przepisów o IPN - "z punktu widzenia zapisów wcale nie taką istotną, ale z punktu widzenia rzeczywistości prawnej, prawno-karnej - dla naszych partnerów, zauważalną".
Dlatego ma to znaczenie takie, że mamy dziś sytuację dużo jaśniejszą, możemy docierać z naszą argumentacją innymi również kanałami i na inne sposoby również reagować na te nieprawidłowości, które się pojawiały - przekonywał premier. Według szefa rządu, gdyby dyskusja, którą wywołały przepisy styczniowej nowelizacji ustawy o IPN, nie byłoby takiego oświadczenia kanclerz Niemiec Angeli Merkel, czy szefa niemieckiego MSZ, czy innych polityków zachodnioeuropejskich, w których wyraźnie wskazują oni na winę Niemiec dot. II wojny światowej.
Celem zmian w ustawie o IPN jest prawda historyczna, a prawda historyczna nie powinna dzielić Polaków. Ja wiem, że nasze losy są bardzo zawiłe, łącznie 45 lat komunizmu nam tego nie ułatwia - ale w przypadku obrony prawdy historycznej, tego, jak wyglądała rzeczywistość, realia czasu wojny, obrony honoru polskiego, proszę wysoką izbę o poparcie tych zmian w dzisiejszych okolicznościach - powiedział Morawiecki.
Wykreślenie dwóch przepisów to strasznie prosta zmiana; wszystko zostało przedyskutowane, w ciągu jednego dnia tyle razy przegadane, że możemy decyzję podjąć - tak Mateusz Morawiecki skomentował błyskawiczne tempo prac nad nowelizacją ustawy o IPN.
Wszystko zostało tak przedyskutowane, dzisiaj, w ciągu jednego dnia tyle razy zostało to przegadane, że możemy taką decyzję podjąć, ale to wszystko zależy od wysokiej izby, od Senatu, od Sejmu - powiedział. Zdaniem szefa rządu styczniowa nowelizacja ustawy o IPN "zrobiła swoje" i dokonała "wstrząsu świadomościowego". Jednak, jak zaznaczył Mateusz Morawiecki, polityka ma służyć narodowi i "jeżeli trzeba dzisiaj zrobić dwa kroki w bok, to robimy dwa kroki w bok, jeżeli tego wymaga interes państwa polskiego".
Dziś w związku z tą ustawą w prokuraturze jest około 80 zgłoszeń z całego świata. Trzeba popatrzeć się na około świata i stwierdzić, czy będziemy ścigać od Ziemi Ognistej po północne zakątki. Byłoby to coraz mniej efektywne z punktu widzenia funkcjonowania państwa polskiego, dlatego właśnie taką propozycję przedstawiamy - podkreślił premier. W Senacie Mateusz Morawiecki pytany był też o to, czy zamierza "zrobić porządek" z Polską Fundacją Narodową, która miała dbać o dobre imię Polski za granicą.
Polska Fundacja Narodowa ma i będzie, z całą pewnością, jak najmocniej dbać o prawdę historyczną. Starała się to robić, ale powinna jeszcze więcej zaangażować się w walkę o pracę historyczną. PFN jest od tego - powiedział premier. PFN robiła pewne rzeczy, a będzie jeszcze więcej robić, mam nadzieję, w tym zakresie - dodał.
Rządowa nowelizacja ustawy o IPN - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz ustawy o odpowiedzialności "podmiotów zbiorowych" za czyny zabronione pod groźbą kary, była w środę rozpatrywana przez Sejm w trybie pilnym.
W uzasadnieniu zmian w nowelizacji ustawy podkreślono, że "bardziej efektywnym sposobem ochrony dobrego imienia Rzeczypospolitej Polskiej i Narodu Polskiego, biorąc pod uwagę cel ustawy, będzie wykorzystanie narzędzi cywilnoprawnych".
Nikt nam nie będzie ustaw pisał. To jest nasza suwerenna decyzja - powiedział premier Mateusz Morawiecki, odpowiadając na pytania senatorów podczas debaty nad nowelizacją ustawy o IPN. Szef rządu był pytany przez senatora Piotra Zientarskiego (PO) o to, dlaczego zignorowano stanowisko m.in. Departamentu Stanu Stanów Zjednoczonych jeszcze przed uchwaleniem obowiązującej teraz ustawy o IPN.
My podjęliśmy decyzję wtedy taką, dzisiaj podejmujemy taką - tłumaczył premier. Podkreślił, że Departament Stanu USA "to nasz bardzo ważny sojusznik". Ale to tutaj jest decyzja i w Sejmie, jakie będą polskie akty prawne - zaznaczył.
Według szefa rządu, skutkiem znowelizowanej w styczniu ustawy o IPN jest to, że zmieniła ona świadomość wielu ekspertów i historyków. Co jest pozytywnym elementem tej całej sprawy - podkreślił.
Departament Stanu USA 31 stycznia, jeszcze podczas prac nad nowelizacją ustawy o IPN, wezwał stronę polską "do przeprowadzenia ponownej analizy ustawy z punktu widzenia jej potencjalnego wpływu na zasady wolności słowa". Ostrzegł, że "wejście ustawy w życie może negatywnie wpłynąć "na strategiczne interesy Polski i jej stosunki - ze Stanami Zjednoczonymi i Izraelem włącznie".
To, że w środę Sejm zajmie się nowelizacją ustawy o IPN, było sporą niespodzianką. Obrady poszły jednak ekspresowo. Szybko parlamentarzyści przeszli do drugiego czytania nowelizacji. W proteście przeciwko tempu prac poseł Robert Winnicki zapowiedział blokowanie mównicy. W tym czasie Sejm przegłosował projekt nowelizacji. Po godzinie 17 pojawiła się informacja, że również Senat - bez poprawek - przyjął nowelę ustawy o IPN.
BŁYSKAWICZNE TEMPO NOWELIZACJI USTAWY O IPN. PRZECZYTAJ WIĘCEJ
Żaden z rządzących polityków nie wytłumaczył, dlaczego rząd i PiS tak szybko wycofuje się z ustawy, o którą walczył niemal z całym światem jeszcze pół roku temu.
Przepisy były krytykowane m. in. przez Izrael, Stany Zjednoczone, a także Ukrainę. Konflikt doprowadził do jednego z największych kryzysów dyplomatycznych w relacjach polsko-amerykańskich i polsko-izraelskich. Dziś PiS mówi tylko o wielkim niezrozumieniu przepisów zmienianej ustawy i o tym, że przepisy już nie są niezbędne w walce o dobre imię Polski.
Spotkaliśmy się z niezrozumieniem, z rozmaitymi opiniami krzywdzącymi. Nie chcemy obciążać nimi naszej polityki - mówił w Sejmie Ryszard Terlecki (PiS).
Premier Mateusz Morawiecki stwierdził w Sejmie, że ustawa to "swego rodzaju wstrząs, który był potrzebny". Zanim padną tutaj jeszcze jakieś kolejne słowa, bardzo ostre i też krzywdzące wobec narodu polskiego, zanim padną jakieś też przeinaczenia naszych intencji, to chciałem jedną rzecz bardzo mocno podkreślić, która chyba dla wszystkich nas jest jasna - celem tej ustawy było i jest nadal jedno zasadnicze przesłanie: walka o prawdę, walka o prawdę czasów II wojny światowej i czasów powojennych - mówił Morawiecki.
Uchwalając ustawę o Instytucie Pamięci Narodowej posłowie pobili dziś wszystkie rekordy - od wniesienia projektu do Sejmu do skierowania go do Senatu minęły zaledwie cztery godziny. Prześledzenie wcześniejszych faz powstawania superszybkiego projektu ujawnia, że rządowy projekt powstał wczoraj po południu, a ministrowie mieli na uwagi czas tylko do godz. 22:00 - pisze na swoim blogu dziennikarz RMF FM Tomasz Skory.
Wiadomość, że pomysł rezygnacji z karnej części przepisów ustawy o IPN w ogóle istnieje przekazał publicznie szef KPRM. O godz. 7:25 PAP poinformowała, że według Michała Dworczyka premier Morawiecki zwrócił się do marszałka Sejmu z wnioskiem o uzupełnienie porządku obrad Sejmu o punkt dotyczący nowelizacji ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej. Żadnego takiego projektu jednak w Sejmie nie złożono, a dokumentującym prawodawcze działania Rady Ministrów Rządowy Centrum Legislacyjnym nie było śladu jakichkolwiek prac nad podobnym projektem - podkreśla nasz dziennikarz.
TU PRZECZYTASZ BLOG TOMASZA SKOREGO
Rząd Prawa i Sprawiedliwości kolejny raz pokazał swym zwolennikom i przeciwnikom, że potrafi nagle i niespodziewanie, z dnia na dzień zmieniać zdanie, odwrócić kurs. Po kilku miesiącach przeczekiwania postanowił nagle, jeszcze przed wakacjami znowelizować nowelizację ustawy o IPN, wybić jej zęby, zapewne w nadziei, że to wyciszy towarzyszące jej kontrowersje. Nie wiem, czy gest zostanie doceniony za granicą, mam jednak nadzieję, że przynajmniej usunie ewentualne problemy w naszych dyplomatycznych kontaktach z kluczowym sojusznikiem. Przy okazji PiS wprowadził zamieszanie zarówno w gronie tych, którzy nowelizację IPN bezwarunkowo popierali (bo muszą poprzeć jej nowelizację), jak i tych którzy ją krytykowali (bo teraz muszą krytykować, że ją zmieniono). Ale to już taki paradoks naszej politycznej rzeczywistości - pisze w swoim blogowym komentarzu Grzegorz Jasiński.
TU ZNAJDZIESZ BLOG GRZEGORZA JASIŃSKIEGO
Uzasadnienie decyzji Sejmu, po której nieodwołalnie (chyba) nastąpią decyzja Senatu i podpis prezydenta, wydaje się przekonujące, nowelizacja w dotychczasowej postaci faktycznie nie miała zębów, bo kłamstw w praktyce karnie ścigać się nie dało, a to właśnie ten punkt (nader często kłamliwie interpretowany) stał się zarzewiem konfliktu, przyćmiewającego kluczowe i całkiem uzasadnione intencje polskiej strony. Może warto się więc dla dobra sprawy wycofać. Nie jest to co prawda wycofanie na pozycje z góry upatrzone, bo najwyraźniej nikt niczego wcześniej się nie spodziewał, ale nie mam wrażenia, że warto było iść w zaparte. Po tym, jak decyzja zapadła, kluczowe będzie już raczej to, co stanie się teraz - podkreśla dziennikarz RMF FM Grzegorz Jasiński.
(ug)