W niedzielę po południu w rezydencji rządowej Lancaster House w Londynie odbył się szczyt z udziałem europejskich i niektórych światowych przywódców. Uczestniczył w nim premier Donald Tusk.
W wojnie ukraińsko-rosyjskiej Polska jest po stronie Ukrainy - powiedział premier przed wylotem do Londynu.
Obecni byli też przedstawiciele m.in. Francji, Niemiec, Danii, Włoch, Holandii, Norwegii, Hiszpanii, Finlandii, Szwecji, Czech, Rumunii i Turcji. W spotkaniu wzięli również udział premier Kanady Justin Trudeau, sekretarz generalny NATO Mark Rutte, przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen i przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa.
Zakończyło się spotkanie historyczne. Widzieliście to też na ulicach Londynu. Tu wszyscy bardzo przeżywają ten trudny moment - i to nie tylko dla Unii Europejskiej i Ukrainy. Jednocześnie widać było nadzieję (…). Skład tego spotkania zwiastuje format, powiedziałbym, silny. Oprócz państw UE w spotkaniu uczestniczyli liderzy z Norwegii, Kanady, Wielkiej Brytanii, Turcji i instytucji europejskich. Nie było niespodzianek. Polskie stanowisko oddawało charakter na sali. W tych najważniejszych kwestiach wszyscy mają mpniej więcej podobne stanowisko. Nikt nie ma wątpliwości, kto jest agresorem, kto jest ofiarą i po czyjej stronie stoimy: Ukrainy - powiedział premier Polski.
Trzeba zacząć dźwigać te ciężary związane z większą pomocą dla Ukrainy, budową przemysłu zbrojeniowego, większych wydatków NATO na swoje budżety obronne. Wreszcie pojawiły się konkretne deklaracje, jeśli chodzi o procent PKB - powiedział Donald Tusk.
Nikt też nie miał wątpliwości, że dla nas, dla polskiego, europejskiego i ukraińskiego bezpieczeństwa, dla przyszłości Ukrainy, ważne jest utrzymanie jak najbliższych relacji ze Stanami Zjednoczonymi - dodał.
Trzeba zrobić wszystko, aby Europa i USA mówiły w sprawie Ukrainy i bezpieczeństwa jednym głosem. Zachód nie zamierza kapitulować przed agresją i szantażem Putina - mówił Donald Tusk.
Nie mamy zamiaru pchać się na pierwszą linię frontu. Wszyscy to rozumieją - w tym prezydent Ukrainy - zapewnił.
Najważniejsze jest dzisiaj, abyśmy znaleźli wspólny język i wspólne stanowisko w możliwie jak największej grupie państw. Ważne, by Donald Trump zobaczył, że jak najwięcej państw ma takie samo zdanie - powiedział premier, dodając, że właśnie to wzmocni pozycję negocjacyjną Wołodymyra Zełenskiego.
Donald Tusk podkreślił też, że "absolutnym priorytetem dla całej Europy jest wzmocnienie flanki wschodniej". Mówił też o tym, że "sankcje nałożone na Rosję działają" i teraz trzeba skupić się na tym, żeby je utrzymać.
Premier Donald Tusk poinformował, że jednak nie ma jedności poglądów co do ewentualnej konfiskaty zamrożonych w Europie rosyjskich aktywów.
Wszyscy wiedzą, że najlepiej byłoby te aktywa przejąć i przeznaczyć na obronę Ukrainy - zaznaczył.
Jak jednak dodał, "niektórzy obawiają się jakichś negatywnych konsekwencji dla euro czy dla systemu bankowego. Nie wszędzie widać entuzjazm do tego rozwiązania".
Podkreślał jednocześnie, że Polska nie jest w strefie euro i nie będzie miała w tej sprawie decydującego głosu.
Wpólnej determinacji ciągle brakuje, prawdopodobieństwo przejęcia rosyjskich aktywów nie wydaje się za duże - powiedział premier.
Chcemy, abyście wiedzieli, że jesteśmy gotowi do obrony demokracji (...) - powiedziała tuż po zakończeniu szczytu przewodnicząca Komisji Europejskiej.
Państwa europejskie muszą natychmiast zwiększyć wydatki na obronę - dodała.
Będziemy pracować nad zawieszeniem broni w Ukrainie (...). Zgodziliśmy się, że będziemy kontynuować pomoc wojskową dla Ukrainy i wywierać presję gospodarczą na Rosję - powiedział brytyjski premier Keir Starmer.
Taki moment zdarza się raz na pokolenie i wszyscy musimy zintensyfikować działania - zaznaczył.
Zwracając się do prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego zapewnił, że "wszyscy zebrani będą wspierać naród Ukrainy tak długo, jak to konieczne".
Dzisiaj rano spotkałem się także z innymi przywódcami. W moich dzisiejszych rozmowach odnosiliśmy się bardzo wyraźnie do konieczności wprowadzenia trwałego pokoju - poinformował.
Kanclerz Niemiec Olaf Scholz powiedział po szczycie, że sojusznicy będą koncentrować się na zapewnieniu Ukrainie silnej armii po wojnie, aby była w stanie obronić przed ewentualną agresją w przyszłości.
Nie można zaakceptować żądania Rosji, by Ukraina została zdemilitaryzowana. Podstawą wszystkiego będzie silna ukraińska armia - mówił.
Szef rządu Niemiec wyraził też opinię, że przerwa w walkach mogłaby punktem wyjścia dla potencjalnych rozmów pokojowych.
Sprzeciwił się przyjęciu perspektywy Rosji w sprawie wojny.
Rosji od zawsze chodziło o to, że zainstalować w Ukrainie rząd, który będzie tańczyć, jak mu Rosja zagra. Na to nie można się zgodzić. Ukraina to suwerenny i demokratyczny kraj europejski, który postanowił, że chce wejść do Unii Europejskiej i tak musi zostać - dodał.
Wcześniej Wołodymyr Zełenski spotkał się sam na sam z premier Włoch, Giorgią Meloni.
"Udane spotkanie z przewodniczącą Rady Ministrów Włoch, Giorgią Meloni, mające na celu opracowanie wspólnego planu działań na rzecz zakończenia wojny sprawiedliwym i trwałym pokojem. Nikt, poza Putinem, nie jest zainteresowany kontynuacją i szybkim nawrotem wojny, dlatego ważne jest utrzymanie jedności wokół Ukrainy i wzmocnienie pozycji naszego państwa we współpracy z sojusznikami - krajami europejskimi i Stanami Zjednoczonymi. Ukraina potrzebuje pokoju popartego niezawodnymi gwarancjami bezpieczeństwa. Dziękujemy Włochom za stałe wsparcie i współpracę w zaprowadzaniu pokoju na Ukrainie" - napisał prezydent Ukrainy na platformie X.
Rozmowy europejskich przywódców w sprawie Ukrainy będą kontynuowane 6 marca na nadzwyczajnym posiedzeniu Rady Europejskiej w Brukseli.