Już w sobotę, 17 stycznia 2026 roku, Tatrzański Park Narodowy, wspólnie z TOPR i PZU, uruchamia Lawinowe Centrum Treningowe na Kalatówkach. To miejsce, gdzie każdy turysta – wyposażony w lawinowe ABC – będzie mógł nauczyć się, jak zachować się w przypadku zejścia lawiny. Centrum to kluczowy element szerokiej akcji edukacyjnej, mającej na celu zwiększenie bezpieczeństwa w Tatrach.
Zima w Tatrach to czas wyjątkowy - białe szczyty, bajkowe krajobrazy, ale także realne zagrożenia. Jednym z nich są lawiny, które każdego roku zbierają tragiczne żniwo. Tatrzański Park Narodowy, TOPR i PZU łączą siły, by temu przeciwdziałać. Lawinowe Centrum Treningowe PZU na Kalatówkach to ogólnodostępne pole treningowe, na którym każdy turysta może przećwiczyć działania, które mogą uratować życie - swoje lub innych.
Centrum będzie działało w formule samoobsługowej - dostępne od świtu do zmierzchu, o ile pozwolą na to warunki śniegowe. Wystarczy mieć własny zestaw lawinowy, czyli detektor, sondę i łopatę, by korzystać z infrastruktury przygotowanej przez TPN.
W czasie ferii zimowych, w każdy weekend w godzinach 9:00-14:00, na polu treningowym dyżurować będą ratownicy TOPR. To niepowtarzalna okazja, by pod okiem profesjonalistów zdobyć praktyczne umiejętności, uzyskać cenne wskazówki, a nawet wypożyczyć sprzęt lawinowy. Zarówno samodzielne ćwiczenia, jak i treningi z ratownikami są całkowicie bezpłatne.
To kolejny krok Tatrzańskiego Parku Narodowego na drodze do zwiększania bezpieczeństwa turystów w górach. Jak podkreślają organizatorzy, praktyka i edukacja to najskuteczniejsze narzędzia w walce z lawinowym zagrożeniem.
Otwarcie Lawinowego Centrum Treningowego to tylko jeden z elementów szeroko zakrojonej akcji Lawinowe ABC. TPN, TOPR i PZU od lat prowadzą działania edukacyjne skierowane zarówno do początkujących, jak i doświadczonych miłośników gór.
W ramach akcji organizowane są:
- cykl webinarów prowadzonych przez ratowników TOPR, przewodników i ekspertów od bezpieczeństwa w górach,
- podcasty edukacyjne dostępne online,
- Ogólnopolski Turniej Wiedzy o Turystyce Zimowej, który odbędzie się na początku marca.
Celem wszystkich tych działań jest promocja bezpiecznych zachowań w górach, nauka oceny zagrożenia lawinowego, korzystania z aktualnych komunikatów lawinowych oraz praktyczna obsługa sprzętu ratunkowego.
Impulsem do stworzenia programu edukacyjnego była tragedia z 19 lutego 2012 roku w Dolinie Goryczkowej, gdzie lawina odebrała życie narciarce w miejscu uznawanym za bezpieczne. Tego typu dramatyczne wydarzenia pokazują, że w górach nie ma miejsca na rutynę i lekkomyślność.
Statystyki są bezlitosne: w latach 1996-2010 w polskich Tatrach doszło do 41 wypadków lawinowych, w których lawiny porwały 134 osoby. 39 z nich zginęło, 27 zostało rannych. Połowa poszkodowanych wyszła z wypadków bez obrażeń, ale szansa na przeżycie dla osoby całkowicie zasypanej przez lawinę to zaledwie 22 procent.
W ostatnich latach z 50 całkowicie zasypanych osób przeżyło tylko 11. Siedmiu uratowali współtowarzysze, dwóch - ratownicy. Kolejnym dwóm udało się przywrócić funkcje życiowe, jednak pozostali w śpiączce. Liczby te nie pozostawiają wątpliwości - lawiny to największe zagrożenie, z jakim możemy się zetknąć zimą w górach.
Eksperci podkreślają: posiadanie sprzętu lawinowego nie upoważnia do podejmowania większego ryzyka. Nawet wyposażony w detektor, sondę, łopatę czy plecak ABS, nie jesteś nieśmiertelny. Człowiek porwany przez lawinę - nawet z najlepszym sprzętem - ma jedynie 50 proc. szans na przeżycie.
Dlatego motto akcji Lawinowe ABC jest wyjątkowo aktualne: "Stale ucz się gór. Wychodząc w teren, sprawdzaj sytuację lawinową i podejmuj świadome decyzje. Zabierz sprzęt, którego działanie znasz i którym potrafisz się posługiwać."
