- Donald Trump podjął decyzję o wojnie z Iranem pod wpływem nacisków premiera Izraela.
- Część doradców i amerykańskie służby wywiadowcze ostrzegały przed negatywnymi skutkami operacji.
- Wiceprezydent J.D. Vance był jedynym członkiem gabinetu, który jednoznacznie sprzeciwił się wojnie.
- Więcej informacji z Polski i świata znajdziesz na RMF24.pl.
Kluczowym momentem w procesie podejmowania decyzji była wizyta premiera Izraela Benjamina Netanjahu w Białym Domu 11 lutego. Netanjahu, wspierany przez szefa Mossadu Davida Barneę, przedstawił szczegółowy plan, którego głównym celem było zniszczenie irańskiego programu rakietowego, obalenie reżimu ajatollahów i wprowadzenie świeckiego przywództwa w Teheranie. Wśród potencjalnych następców reżimu wymieniano Rezę Pahlawiego, syna ostatniego szacha Iranu. Plan przewidywał również wsparcie dla irańskich Kurdów.
Donald Trump początkowo przyjął plan z entuzjazmem, jednak już następnego dnia amerykańskie służby wywiadowcze przedstawiły własną, sceptyczną ocenę. Dyrektor CIA John Ratcliffe uznał izraelskie założenia dotyczące zmiany reżimu za nierealistyczne, a sekretarz stanu Marco Rubio określił je jako "bullshit". Analitycy uznali jednak, że zniszczenie irańskich zdolności militarnych i eliminacja najwyższego przywództwa są możliwe do osiągnięcia.
Ostrzeżenia doradców i podzielony gabinet
W kolejnych dniach generał Dan Caine, przewodniczący Kolegium Połączonych Szefów Sztabów, ostrzegał, że operacja może poważnie uszczuplić amerykańskie zapasy uzbrojenia, zwłaszcza rakiet przechwytujących, już nadwyrężonych przez wsparcie dla Ukrainy i Izraela. Zwracał także uwagę na ryzyko zablokowania przez Iran cieśniny Ormuz, kluczowej dla światowego handlu ropą naftową. Trump jednak był przekonany, że reżim w Teheranie nie będzie w stanie podjąć takiego kroku.
Caine wyraził również sceptycyzm wobec izraelskiego planu, uznając go za zbyt optymistyczny i typowy dla izraelskiej strategii, która często zakłada większe możliwości niż są one realnie dostępne. Mimo tych zastrzeżeń, generał nie wydał oficjalnej rekomendacji, uznając, że nie leży to w jego kompetencjach.
Sprzeciw wiceprezydenta i obawy o konsekwencje
Jedynym członkiem gabinetu, który otwarcie sprzeciwił się wojnie, był wiceprezydent J.D. Vance. Ostrzegał on przed chaosem regionalnym, ogromnymi kosztami operacji oraz ryzykiem rozbicia politycznej koalicji prezydenta. Vance nie uczestniczył w kluczowym spotkaniu 11 lutego z powodu wizyty w Azerbejdżanie, jednak jego stanowisko było znane i podzielane przez niektórych doradców.
Szefowa gabinetu Białego Domu Susie Wiles prywatnie wyrażała obawy przed wciągnięciem USA w kolejny konflikt na Bliskim Wschodzie i wpływem wojny na ceny paliw przed zbliżającymi się wyborami do Kongresu. Ostatecznie jednak poparła operację, uznając, że jeśli prezydent uważa ją za konieczną dla bezpieczeństwa narodowego, powinna zostać przeprowadzona.
Z kolei szef Pentagonu Pete Hegseth był zdecydowanym zwolennikiem ataku, argumentując, że USA i tak musiałyby w przyszłości "zająć się" Iranem.
Decydujące narady i wykluczenie części doradców
Pod koniec lutego amerykański wywiad uzyskał informację o planowanym spotkaniu najwyższych przedstawicieli irańskiego reżimu na otwartym terenie, co stworzyło okazję do przeprowadzenia ataku. Jednocześnie negocjacje z Iranem, prowadzone przez zięcia prezydenta Jareda Kushnera i wysłannika Steve’a Witkoffa, utknęły w martwym punkcie, a perspektywy porozumienia oceniano jako bardzo odległe.
26 lutego, podczas ostatniej narady w Pokoju Sytuacyjnym, Trump poprosił każdego z obecnych o opinię. Vance powtórzył swój sprzeciw, ale zadeklarował poparcie dla decyzji prezydenta. Wiles uznała, że jeśli operacja jest konieczna, należy ją przeprowadzić. Rubio podkreślił, że zniszczenie irańskiego programu rakietowego jest możliwe.
Z procesu decyzyjnego wykluczono kilku kluczowych urzędników, w tym ministra finansów Scotta Bessenta, ministra energii Chrisa Wrighta oraz dyrektor wywiadu narodowego Tulsi Gabbard.