O zaparciach mówi się zwykle wtedy, gdy występuje co najmniej kilka z poniższych objawów:
- wypróżnienia rzadziej niż trzy razy w tygodniu,
- twardy lub zbity stolec,
- silne parcie podczas oddawania stolca,
- uczucie niepełnego wypróżnienia,
Jeśli problem utrzymuje się przez kilka tygodni lub dłużej, można mówić o zaparciach przewlekłych.
Co dzieje się z organizmem, gdy długo nie ma wypróżnienia?
Im dłużej stolec pozostaje w jelicie grubym, tym więcej wody zostaje z niego wchłonięte. W efekcie masa kałowa staje się coraz twardsza i trudniejsza do wydalenia. Może to prowadzić do narastania dolegliwości oraz zwiększać ryzyko powikłań – przestrzega lek. Andrzej Hebzda - specjalista chorób wewnętrznych oraz gastroenterologii z Centrum Medycznego SafiMed w Zabierzowie.
Efektem długotrwałych zaparć mogą być:
- Ból brzucha i wzdęcia
- Hemoroidy
- Szczelina odbytu
- Zaleganie mas kałowych
- W skrajnych sytuachach nawet niedrożność jelit
Co najczęściej powoduje zaparcia?
Przyczyn może być wiele.
Do najczęstszych należą:
- dieta uboga w błonnik,
- zbyt mała ilość wypijanych płynów,
- siedzący tryb życia,
- wstrzymywanie potrzeby wypróżnienia,
- Procesy chorobowe, w tym zapalenia jelit lub nowotwór
Jeśli zaparcia pojawiły się niedawno bez ewidentnej zmiany w nawykach i diecie koniecznie skonsultuj się z lekarzem i rozważ kolonoskopię!
Jak zapobiegać zaparciom?
Aby wspierać prawidłową pracę jelit, warto:
- spożywać więcej produktów bogatych w błonnik, takich jak warzywa, owoce, pełnoziarniste pieczywo i płatki owsiane,
- pić odpowiednią ilość płynów,
- regularnie podejmować aktywność fizyczną,
- nie ignorować potrzeby wypróżnienia,
- stosować podnóżki aby pozycja bardziej przypominała kuczną- wtedy odbytnica prostuje się i wypróżnienie jest łatwiejsze,
- Doraźnie można stosować lewatywy, enemy, makrogole w małych dawkach lub czopki, szczególnie jeśli pomimo stosowania powyższych rad wyróżnienia nadal są co trzy dni lub rzadziej. W skrajnych sytuacjach wskazana jest konsultacja gastrologiczna
- można próbować wykształcić odruch defekacyjny i korzystać z toalety o określonej godzinie codziennie, po dłuższym czasie organizm może się do tego dostosować
Istotne jest aby nie spędzać na toalecie dużo czasu. Jeśli nie uda się wypróżnić w ciągu kilku minut, wstań i zrezygnuj z forsownego parcia. Przespaceruj się i podejmij próbę później.
Długotrwałe niewypróżnianie się może prowadzić do bólu brzucha, wzdęć, hemoroidów, szczeliny odbytu, zalegania mas kałowych, a w rzadkich przypadkach także do niedrożności jelit.
Andrzej Hebzda, gastrolog
Większości zaparć można zapobiegać dzięki odpowiedniej diecie, nawodnieniu i regularnej aktywności fizycznej. Jeżeli jednak problem utrzymuje się przez dłuższy czas lub towarzyszą mu niepokojące objawy, nie należy zwlekać z wizytą u lekarza – podkreśla gastrolog Andrzej Hebzda.
