W środę odbyło się spotkanie Urszuli Pasławskiej z prezydentem Karolem Nawrockim. Tematem rozmów była ustawa o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu, która od kilku dni czeka na podpis głowy państwa. To dokument, na który – według szacunków – czeka nawet 3 miliony Polaków. Ostateczna decyzja prezydenta wciąż nie została ogłoszona, co – zdaniem Pasławskiej – daje nadzieję na dalszy dialog i możliwość wprowadzenia długo oczekiwanych zmian.
Pan prezydent poinformował mnie, że rozważa podjęcie decyzji. Nie poinformował mnie, jaka to będzie decyzja. (...) To jest dobra wiadomość. To oznacza, że jeszcze na ten temat nie zapadła klamka, że nie ma ostatecznej decyzji – relacjonowała Pasławska podczas konferencji prasowej po spotkaniu z prezydentem.
Rozmowa dotyczyła przede wszystkim zapisów ustawy, które regulują kwestie majątkowe i podatkowe. Jak podkreśliła Pasławska, „w konstytucji ani w innym akcie nie są wprost przypisane małżeństwu”. Kwestie socjalne, społeczne również były poruszane przez pana prezydenta, ale również podkreślał konieczność takich regulacji i widzi potrzebę takich regulacji – dodała Pasławska.
Co zapewnia ustawa?
Projekt ustawy powstał we współpracy z pełnomocniczką rządu ds. równości Katarzyną Kotulą. Jak zapewnia Pasławska, dokument odpowiada na wartości konserwatywne, a jednocześnie jest efektem kompromisu między różnymi stronami sceny politycznej. To, że nie odpowiada ona wszystkim w 100 proc., świadczy o tym, że jest to dobra ustawa, ustawa zgody – oceniła posłanka.
Ustawa o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu została przyjęta przez parlament w ubiegłym tygodniu. Zastąpiła ona wcześniejszy projekt dotyczący rejestrowanych związków partnerskich, który nie uzyskał poparcia w koalicji rządzącej i nie przeszedł rządowego etapu legislacyjnego.
Nowe przepisy przewidują, że dwie osoby pełnoletnie będą mogły zawrzeć umowę u notariusza, która – po zarejestrowaniu w Urzędzie Stanu Cywilnego – umożliwi im m.in. wybór ustroju majątkowego, ustanowienie obowiązku alimentacyjnego, uzyskanie prawa do korzystania ze wspólnego mieszkania oraz nadanie drugiej osobie uprawnień do dostępu do informacji medycznych i działania jako pełnomocnik w sprawach codziennego życia.
Warto przypomnieć, że do wprowadzenia takich zmian Polska jest zobowiązana wyrokami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Zgodnie z orzeczeniami, państwo musi uznać prawa par jednopłciowych i umożliwić im zawieranie sformalizowanych związków z określonymi uprawnieniami i obowiązkami.
Zmiany w prawie wydają się być odpowiedzią na społeczne oczekiwania. Z badania przeprowadzonego przez ABR Sesta w październiku 2025 roku wynika, że 54 proc. Polek i Polaków popiera zawieranie związków małżeńskich przez osoby homoseksualne. Przeciwko takim rozwiązaniom opowiedziało się 35 proc. ankietowanych.
Dane demograficzne pokazują, że polskie społeczeństwo przechodzi dynamiczne zmiany. Według Narodowego Spisu Powszechnego z 2021 roku, w ciągu ostatniej dekady liczba rodzin w Polsce spadła o 800 tysięcy (7,4 proc.). Maleje liczba małżeństw, a rośnie liczba związków nieformalnych – w 2011 roku było ich 316,5 tys., a w 2021 już 552,8 tys. Coraz więcej jest także małżeństw bez dzieci, a liczba dzieci wychowywanych w małżeństwach zmniejszyła się w tym czasie o 13,9 proc.
Prezydent na podjęcie decyzji ma jeszcze ponad dwa tygodnie.