RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Planujesz urlop nad jeziorem lub morzem? Uważaj na zielony kożuch. Bywa toksyczny

Autor: Publikacja: Sobota, 4 lipca 2026 (07:03)

Wystarczy kilka godzin słońca i brak wiatru, by popularne kąpielisko zamieniło się w toksyczną pułapkę. Sinice to nie tylko nieestetyczny kożuch na wodzie, ale realne zagrożenie dla Twojej wątroby i układu nerwowego. Dowiedz się, jak rozpoznać zakwit gołym okiem i dlaczego toksyny mogą być groźne, nawet jeśli nie wchodzisz do wody.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google
Planujesz urlop nad jeziorem lub morzem? Uważaj na zielony kożuch. Bywa toksyczny
Sinice – co to są, jak je rozpoznać i dlaczego są niebezpieczne? Wszystko, co musisz wiedzieć o cyjanobakteriach /Shutterstock
  • Dowiedz się, na jakie cztery sygnały należy zwrócić uwagę, aby nie pomylić sinic z niegroźnymi glonami.
  • Sprawdź, dlaczego kontakt z zakwitem jest niebezpieczny nie tylko dla skóry, ale również dla narządów wewnętrznych i układu nerwowego.
  • Poznaj listę kroków, które należy podjąć po przypadkowym kontakcie z toksynami.
  • Najważniejsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24

Sinice – czym są i jak funkcjonują?

Sinice, określane również jako cyjanofity, cyjanobakterie lub cyjanoprokariota, to jedne z najstarszych form życia na Ziemi. Naukowcy szacują, że pojawiły się już ponad 2,5 miliarda lat temu. Przez długi czas uznawano je za rośliny ze względu na obecność chlorofilu i zielone zabarwienie, jednak dziś wiadomo, że należą do królestwa bakterii. Te jednokomórkowe mikroorganizmy wykazują wyjątkową odporność na trudne warunki środowiskowe – przetrwają zarówno długotrwałą suszę, jak i wysokie temperatury czy podwyższoną kwasowość wody.

Sinice są samożywne – przeprowadzają fotosyntezę, przekształcając energię słoneczną w substancje odżywcze. Dzięki temu mogą zasiedlać niemal każde środowisko: od słodkich i słonych wód, przez gleby, aż po gorące źródła i skały.

Gdzie i kiedy najczęściej występują sinice?

Najdogodniejsze warunki do masowego rozwoju sinic, czyli tzw. zakwitu, występują w ciepłych, słonych i zanieczyszczonych wodach. Szczególnie sprzyjają im:

  • Wysoka temperatura wody – latem, gdy temperatura wzrasta powyżej 20 st. C, sinice zaczynają gwałtownie się rozmnażać.
  • Obfitość substancji odżywczych – do mórz i jezior trafiają azotany oraz fosforany z nawozów rolniczych i ścieków, które są pożywką dla tych bakterii.
  • Stagnacja wody – brak falowania i ruchu sprzyja tworzeniu się gęstych skupisk sinic.

W Polsce zakwity sinic są szczególnie częste latem, zwłaszcza w Zatoce Gdańskiej i innych rejonach Morza Bałtyckiego, ale także w jeziorach i zbiornikach zaporowych. Zanieczyszczenia wód oraz upały sprawiają, że ryzyko ich pojawienia się wzrasta z roku na rok.

Jak rozpoznać obecność sinic w wodzie?

Obecność sinic można łatwo zauważyć, zwłaszcza podczas ich masowego rozwoju. Charakterystyczne objawy to:

  • Zmiana koloru wody – woda staje się zielona, niebiesko-zielona lub czasem nawet czerwono-brązowa.
  • Widoczne kożuchy i skupiska – na powierzchni pojawiają się gęste, zielone kożuchy lub mętna piana, które mogą przypominać glony.
  • Nieprzyjemny zapach – woda nabiera intensywnego, często odpychającego zapachu.
  • Mętność i piana przy brzegu – w miejscach, gdzie sinic jest najwięcej, woda staje się mętna, a na brzegu może pojawić się charakterystyczna piana.

Warto pamiętać, że zakwit sinic może przesuwać się wzdłuż wybrzeża nawet w ciągu kilku godzin, dlatego warto na bieżąco śledzić komunikaty o jakości wody. Znajdziesz je pod tym linkiem <<< KLIKNIJ TUTAJ >>>

Dlaczego sinice są niebezpieczne?

 

Sinice mogą produkować toksyny, które są groźne zarówno dla ludzi, jak i zwierząt. Do najważniejszych rodzajów toksyn sinicowych należą:

  • Hepatotoksyny – atakują wątrobę, mogą też szkodzić nerkom. Przykłady to mikrocystyny, nodularyna i cylindrospermopsyna.
  • Neurotoksyny – wpływają na układ nerwowy, mogą powodować porażenie mięśni i niewydolność oddechową. Należą do nich anatoksyna-a, anatoksyna-a(s) i saksytoksyna.
  • Dermatotoksyny – działają drażniąco na skórę, wywołując swędzenie, pieczenie, rumień, wysypki oraz zapalenie spojówek. Przykłady to lynbgyatoksyna-a, aplysiatoksyna i debromoaplysiatoksyna.

Objawy zatrucia sinicami mogą być różnorodne i obejmować:

  • wysypkę, świąd i zaczerwienienie skóry,
  • nudności, wymioty i biegunkę,
  • bóle głowy, mięśni i brzucha,
  • gorączkę,
  • podrażnienie oczu,
  • trudności z oddychaniem.

Niebezpieczeństwo pojawia się nie tylko w trakcie kąpieli. Toksyczne związki mogą unosić się także w powietrzu wokół skażonego zbiornika, dlatego zaleca się unikanie przebywania w pobliżu zakwitających akwenów, zwłaszcza dzieciom i osobom o obniżonej odporności.

Co robić w przypadku zakwitu sinic?

W przypadku zaobserwowania objawów zakwitu sinic należy:

  • Unikać kąpieli w zanieczyszczonej wodzie oraz nie pozwalać na to dzieciom i zwierzętom.
  • Obserwować komunikaty lokalnych służb i stosować się do wprowadzanych zakazów kąpieli.
  • Zgłosić zakwit odpowiednim służbom, jeśli nie został jeszcze uwzględniony w oficjalnych komunikatach.
  • Zgłosić się do lekarza w przypadku wystąpienia objawów zatrucia lub podrażnienia skóry po kontakcie z wodą.

Sinice jako element ekosystemu – czy mają jakieś zalety?

Warto wiedzieć, że przy niewielkim zagęszczeniu sinice pełnią istotną rolę w ekosystemie wodnym. Uczestniczą w obiegu azotu i mogą być wykorzystywane jako naturalny nawóz, wzbogacając glebę pod uprawy, np. ryżu czy fasoli. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy ich liczba gwałtownie wzrasta, a woda staje się toksyczna.


Źródło: RMF24
Tagi: sinice

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: