Polska ma największą kopertę, ale zastrzeżenia pozostają
Polska niezmiennie ma największą kopertę w unijnym budżecie, ale propozycja Costy nie rozwiązuje wszystkich zastrzeżeń Warszawy.
Relatywnie budżet UE jest mniejszy niż ten obecny, symboliczne cięcia dotykają polityki spójności, a zasób własny oparty o ETS powinien być po prostu zlikwidowany – powiedział RMF FM wiceminister Niemczycki.
ETS: Polska ma zapłacić 3,5 miliarda euro
Propozycja Costy zakłada, że 30 procent dochodów z aukcji uprawnień do emisji CO₂ w systemie ETS1 będzie trafiać do wspólnego budżetu Unii. Polska nadal sprzeciwia się temu rozwiązaniu, ponieważ oznacza ono, że część pieniędzy z emisji, które dotąd pozostawały w kraju, zasili unijną kasę.
Warszawa nie będzie jednak musiała przekazywać pełnych 30 procent od razu. Dzięki okresowi przejściowemu udział ma wzrastać stopniowo - od zera w 2028 roku do pełnych 30 procent w 2034 roku.
Co to oznacza w praktyce? Jeśli przyjąć, że pełne 30 procent dochodów z ETS to dla Polski około miliarda euro rocznie, według wyliczeń RMF FM w ciągu siedmiu lat Polska przekaże do budżetu UE około 3,5 miliarda euro.
Gdyby pełna stawka obowiązywała od początku, byłoby to około 7 miliardów euro. To szacunek przy założeniu stałych wpływów z ETS. Okres przejściowy zmniejsza więc obciążenie, ale nie likwiduje samej wpłaty.
Polityka spójności: Cięcia niewielkie
Łączna redukcja alokacji na politykę spójności dla wszystkich państw członkowskich ma wynieść zaledwie 2,5 miliarda euro. António Costa określił ją jako bardzo niewielką. To ważne dla Polski, która należy do największych beneficjentów funduszy na rozwój regionów, drogi i inwestycje lokalne.
Zmieni się jednak sposób wydawania pieniędzy. Wiele dotychczasowych funduszy ma zostać połączonych w jeden krajowy plan. Rząd będzie miał większą elastyczność w przesuwaniu środków, ale będzie też musiał rozstrzygać, jak podzielić je między różne potrzeby, w tym rozwój regionów, rolnictwo i bezpieczeństwo.
Rolnictwo: Pieniędzy nie obcięto
Costa wyraźnie podkreślił: „Nie ruszamy rolnictwa”. W propozycji utrzymano co najmniej 261 miliardów euro na wsparcie dochodów rolników w całej Unii.
Costa obawiał się ruszyć te pieniądze, bo przecież rolnicy mogą przyjechać z traktorami do Brukseli - skomentował jeden z dyplomatów UE w rozmowie z RMF FM.
Obrona: Większe wydatki
Costa obciął wydatki na obronność w porównaniu z propozycją KE. Na obronność, kosmos i mobilność wojskową przewidziano łącznie 95,1 miliarda euro. Costa podkreśla, że wydatki na obronę jednak rosną bardzo znacząco. Przypomina też o pieniądzach dostępnych poza wieloletnim budżetem, między innymi w programie SAFE. Wciąż mamy znaczące środki w ramach SAFE, których państwa członkowskie jeszcze nie wykorzystały – powiedział.