120 lat temu, 13 maja 1901 r., w Ołońcu na północy Rosji urodził się Witold Pilecki, oficer ZWZ-AK. Dał się złapać 19 września 1940 roku. Dołączył do grupy zatrzymanych w łapance na Żoliborzu. Podając się za Tomasza Serafińskiego - ukrywającego się żołnierza polskiego - został wywieziony do obozu Auschwitz. Znalazł się w drugim, liczącym 1705 więźniów transporcie warszawskim.
W tzw. raportach z Auschwitz Pilecki opisał rzeczywistość w obozie koncentracyjnym i działalność polskiego ruchu oporu.
Za drutami Witold Pilecki znalazł się dokładnie w nocy z 20 na 21 września. Otrzymał numer 4859.
Mimo nieludzkich warunków Pilecki, ps. Serafiński zbierał i przekazywał materiały wywiadowcze przez wypuszczanych na wolność więźniów.
Na miejscu Pilecki pracował przymusowo jako sprzątający, pielęgniarz, stolarz, grabarz czy piekarz. Kilkakrotnie poważnie chorował, m.in. na zapalenie płuc.
W tajnych notach opisywał życie zza obozowych drutów kolczastych.
Pilecki zorganizował w Auschwitz Związek Organizacji Wojskowych (ZOW). Więźniowie, głównie byli żołnierze, tworzyli tzw. piątki. Każda taka grupa rozbudowywała swoją siatkę konspiracyjną, nie wiedząc nic o istnieniu innych "piątek". ZOW - zgodnie z planem Pileckiego - miał przygotować powstanie w obozie.
Związek Organizacji Wojskowej przekazywał meldunki i raporty, które ujawniły prawdę o obozie zagłady. Za pośrednictwem Naczelnego Wodza w Londynie informacje dotarły do rządów USA i Wielkiej Brytanii. Świat dowiedział się o okrucieństwie hitlerowskich obozów.
W nocy z 26 na 27 kwietnia 1943 roku Witold Pilecki zdecydował się na ucieczkę. Wraz z Janem Redzejem i Edwardem Ciesielskim w czasie pracy w piekarni znajdującej się poza drutami obozu sforsowali wyjście i wydostali się z budynku. Zamknęli w nim strażników, zrzucili więzienne ciuchy, pod którymi mieli cywilne ubrania, a następnie przeprawili się przez rzekę Sołę i dotarli do Wiśnicza.
Już na wolności Pilecki spotkał prawdziwego Tomasza Serafińskiego, za którego podawał się w obozie. Przy pomocy AK dostał się do Warszawy. Walczył w Powstaniu Warszawskim.
W 1947 roku został aresztowany przez władze komunistyczne, a następnie skazany na śmierć i stracony.
Porucznik Witold Pilecki dobrowolnie przeżył 947 dni w piekle.
* Wszystkie cytaty pochodzą z tzw. raportu Pileckiego opublikowanego na stronach Muzeum Armii Krajowej