Obydwa te obiekty coś łączy. Wypada się zgodzić, że i jeden, i drugi w warstwie symbolicznej są manifestacją naszej - na szczęście minionej - zależności od sowieckiej Rosji. Ale jest i ważna różnica. Pomnik jest tylko i wyłącznie symbolem utraconej niepodległości. I choć wcześniejsza (niemiecko-hitlerowska) okupacja była od tej późniejszej (sowieckiej) dużo bardziej okrutna i totalna, to przecież Polska po wojnie nie stała się suwerenna. Pałac natomiast - choć imienia Stalina - od kilku dekad pełni praktyczne i pożyteczne funkcje. Są tam kina, tetry, biura (też kawałek mojego Instytutu), knajpy itd. Jest tam też (może tylko była) pływalnia. Architektura jest szkaradna, ale się już (przez ponad pół wieku) opatrzyła. A zresztą, gdy patrzę (z okna Pałacu) na budowlę wg projektu Libeskinda, to nie mogę się oprzeć wrażeniu, że towarzysz Stalin nie miał monopolu na zły gust.
Powściągliwość w usuwaniu śladów po komunizmie jest konieczna, także dlatego by nie ulec pokusie łatwych - formułowanych z obecnej perspektywy historycznej - ocen zamierzchłych już czasów. Dobrym przykładem jest L. Waryński. To rewolucjonista z czasów zanim lewica podzieliła się na komunizm i socjaldemokrację. Pewnie nie był polskim patriotą, ale masę czasu spędził w carskiej tiurmie. No i naprawdę wojował o poprawę losu wyzyskiwanych. Może i błądził, ale przecież jego intencje były szlachetne. Dziś nie brak takich, którzy chcą go umieścić obok B. Bieruta. Niech się opamiętają.
Powściągliwość w usuwaniu śladów po komunizmie jest konieczna
Właśnie podpisałem protest przeciw powrotowi pomnika "czterech śpiących" na warszawską Pragę. Nie żałuję, ale myślę, że na drodze usuwania komunistycznych symboli nie można posunąć się zbyt daleko. W każdym razie powstała we mnie wątpliwość, gdy - nie po raz pierwszy - usłyszałem postulat usunięcia Pałacu Kultury i Nauki.