Do przeprowadzenia nowej ekspertyzy wyznaczono dwóch krajowych psychiatrów. Sędzia Wenche Elizabeth Arntzen wyjaśniła, że nowe badanie jest konieczne ze względu na szeroką krytykę, jaką wywołała wstępna diagnoza. Zgodnie z nią Breivik jest chory na schizofrenię - tak orzekli pod koniec listopada dwaj eksperci. Natomiast obserwujący go więzienni psychiatrzy stwierdzili, że nie jest on chory psychicznie.
Nowi specjaliści: Agnar Aspaas i Terje Toerrisen mają wypowiedzieć się o stanie psychicznym Breivika przed 16 kwietnia, kiedy ma rozpocząć się proces. Przeszkodą może być fakt, że jak informował adwokat Breivika, jego klient odmawia udziału w nowych badaniach.
O tym, czy zabójca z wyspy Utoya może odpowiadać za swoje czyny, ostatecznie zdecyduje sąd. W przypadku uznania niepoczytalności Breivik nie zostanie pociągnięty do odpowiedzialności karnej, lecz skierowany przymusowo na leczenie do szpitala psychiatrycznego.
22 lipca Breivik podłożył bombę pod rządowym budynkiem w Oslo, w wyniku czego zginęło osiem osób. Następnie udał się na wyspę Utoya, gdzie strzelał na oślep do uczestników obozu młodzieżówki rządzącej Partii Pracy; śmierć poniosło 69 osób, w większości młodych ludzi. 32-letni Breivik przyznał się do tej zbrodni, ale nie uważa, że popełnił przestępstwo.