Wygląda na to, że pierwsza informacja była zresztą owocem nieporozumienia. Okazało się, że naukowcy i specjaliści od mediów nie do końca się wtedy zrozumieli. Ci drudzy wspominali o 99-procentowej zgodności genomu koronawirusów znalezionych u ludzi i łuskowców, w rzeczywistości taka zgodność dotyczyła tylko fragmentu DNA, odpowiedzialnego za kodowanie miejsca wiążącego receptor. To istotny fragment, ale sprawy nie rozstrzyga. W przypadku całych genomów badania koronawirusów pobranych od różnych łuskowców wskazują na zgodność z ludzkimi na poziomie od 85 do 92 procent, to zdecydowanie za mało, by mówić o pewności. Poszukiwania trwają, bo znalezienie nosiciela jest istotne dla dokładnej charakterystyki koronawirusa.
Pokryte łuskami, odżywiające się mrówkami zwierzęta, mimo zakazu i surowych kar są często do Chin przemycane. Nie ustaje tam popyt na ich mięso i łuski. Wiadomo, że koronawirusy przenoszą się między ptakami i ssakami, naukowcy uznają za pierwotne źródło infekcji nietoperze, ale są przekonani, że koronawirus, zanim trafił do ludzi, musiał przejść jeszcze przez jakiegoś pośrednika. W przypadku wirusa SARS takim nosicielem były łaskuny chińskie, a w przypadku wirusa MERS - wielbłądy.
Łuskowce są dobrym kandydatem na to pośrednie ogniwo w łańcuchu infekcji, bo badacze już wcześniej obserwowali, że zakażenia koronawirusami bywały przyczyną ich śmierci. Zarówno wirus wywołujący COVID-19, jak i koronawirusy wyizolowane z tych zwierząt wykorzystują do wnikania do komórek receptory o podobnej budowie cząsteczkowej. W tej chwili nosiciela próbują ustalić w samych Chinach trzy zespoły naukowców, z South China Agricultural University w Guangzhou (to oni poinformowali o łuskowcach na konferencji prasowej 7 lutego), z Chinese Center for Disease Control and Prevention i z Chińskiej Akademii Nauk.
Pierwsza grupa wyjaśniła nieporozumienie w artykule opublikowanym na biomedycznym portalu bioRxiv. Okazało się, że w odniesieniu do całego genomu ich badania wskazały na zbieżność wirusów pobranych od łuskowca z tymi ludzkimi na poziomie 90,3 proc. Trzy publikacje międzynarodowych zespołów naukowych wskazują na zgodność genomów koronawirusów pobranych z próbek przemyconych łuskowców z ludzkimi, wywołującymi COVID-19, na poziomie od 85,5 proc do 92,4 proc. Dwie kolejne publikacje z Chin wskazały na zgodność odpowiednio na poziomie 90,23 proc. i 91,02 proc. Do potwierdzenia nosiciela to wciąż za mało. "Nature" przypomina, że w przypadku SARS łaskuny chińskie uznano za nosiciela dopiero, gdy badania pełnego genomu wirusów wskazały na zgodność na poziomie 99,8 proc.
Wirusa najbliższego genetycznie do koronawirusa z Wuhan naukowcy znaleźli na razie w organizmie nietoperza z prowincji Yunnan. Genom tego koronawirusa był zgodny z ludzkim w 96 proc. Różnił się jednak w istotnym fragmencie, kodującym właśnie miejsce wiążące receptor. Taki wirus nie mógłby bezpośrednio zakazić człowieka, ale mógłby zmutować w organizmie nosiciela i w ten sposób stać się groźny. Dlatego znalezienie gatunku, który był pośrednikiem jest tak ważne.
Wszystko co warto wiedzieć o koronawirusie z Wuhan w raporcie specjalnym. Sprawdź!