Zapowiedziana przez premiera Mateusza Morawieckiego tzw. tarcza antyinflacyjna ma zacząć działać od stycznia. "Ma zacząć działać", bo na razie żadne przepisy nie zostały przyjęte, widzieliśmy jedynie slajdy z prezentacji. A do 17 grudnia Urząd Regulacji Energetyki ma czas na wydanie decyzji co do wniosków dystrybutorów energii i gazu o podwyższenie taryf na przyszły rok. Będzie drożej.
Tarcza antyinflacyjna zakłada:
- Obniżkę podatku VAT na gaz do poziomu 8 proc. (z obecnego 23 proc.) na trzy miesiące - od stycznia do marca 2022 r.
- Obniżkę podatku VAT na energię elektryczną do poziomu 5 proc. (z obecnego 23 proc.) na 3 miesiące - od stycznia do marca 2022 r.
- Zwolnienie z akcyzy na energię elektryczną z obecnych 5 zł/MWh do 0 zł/MWh dla gospodarstw domowych
- Obniżenie akcyzy na energię elektryczną dla pozostałych odbiorców do minimum UE.
Kto i kiedy uwzględni w naszych rachunkach zapisy tarczy antyinflacyjnej? Z odpowiedzi, którą RMF FM otrzymał od Urzędu Regulacji Energetyki wynika, że zapowiadana zerowa akcyza zostanie uwzględniona w stawkach taryf na przyszły rok, które prezes URE ma zatwierdzić najpóźniej 17 grudnia, jeśli przepisy zostaną przyjęte do tego czasu. Jeśli rząd, parlament i prezydent nie zdążą do tego terminu, to dostawcy energii i gazu będą musieli złożyć nowe wnioski o obniżenie taryf o zerową akcyzę - może ich także do tego wezwać prezes Urzędu Regulacji Energetyki. Sprawa obniżenia akcyzy odbędzie się więc poza dostawcami, taryfy zostaną obniżone z automatu. Przy czym ponieważ rachunki płacimy zwykle co dwa miesiące, to skutki tarczy antyinflacyjnej i nowych taryf odczujemy zapewne najwcześniej w lutym. Ile mniej zapłacimy dzięki obniżce akcyzy?
Jak podaje Główny Urząd Statystyczny w 2020 roku średnie zużycie energii elektrycznej na jednego odbiorcę wyniosło niespełna 2 mWh. Rocznie. Mówimy więc o oszczędności rzędu 10 złotych rocznie, z tymże zerowa akcyza będzie obowiązywała jedynie przez trzy miesiące, a nie przez cały rok.
Jeśli chodzi o podatek VAT, to nie wpływa on na poziom taryfy zatwierdzanej przez Prezesa URE, ponieważ zatwierdzamy wartości netto - czytamy w odpowiedzi Urzędu Regulacji Energetyki. W tym przypadku do ostateczny rachunku obejmującego trzy miesiące - styczeń, luty i marzec - zostanie po prostu doliczony niższy podatek VAT.
Z ostatnich dostępnych danych GUS wynika też, że mediana wydatków gospodarstwa domowego na energię elektryczną to 1200 złotych rocznie, a więc możemy przyjąć - 100 złotych miesięcznie. Planowane są jednak podwyżki taryf, można więc założyć, że teraz miesięcznie zapłacimy ok. 120 złotych. Oznacza to więc, że obniżenie podatku VAT o 18 punktów procentowych przełoży się na miesięczną obniżkę rachunku za prąd o ok. 20 - 25 złotych W skali trzech miesięcy, w których obowiązywać będą zasady tarczy antyinflacyjnej łącznie z obniżką akcyzy zyskamy więc ok. 70- 80 złotych.
To wyliczenia szacunkowe, nie znamy jeszcze taryf za energię elektryczną na przyszły rok. Wiemy, że o nowe, wyższe taryfy ubiega się pięciu największych operatorów. Nie wiemy o jakie podwyżki zawnioskowano, ale przedstawiciele Enei informowali na wrześniowej konferencji prasowej, że liczą na podniesienie taryf o 40 proc., co oznaczałoby wzrost cen prądu dla gospodarstw domowych o 20 proc. Tarcza antyinflacyjna ma więc szanse niemal zniwelować podwyżki, ale taniej niż obecnie na pewno nie będzie.
W przypadku gazu sytuacja jest prostsza - tu obniżony zostanie VAT, o 15 punktów procentowych. Średnie zużycie gazu ziemnego w gospodarstwie domowym w mieście to ponad 190 metrów sześciennych rocznie, na wsi niemal 320 metrów sześciennych rocznie - wynika z opracowań Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Ceny natomiast średnio kształtują się na poziomie 2 złotych za metr sześcienny gazu, choć ostatnio słyszeliśmy i o podwyżkach cen o 170 proc. - rynek jest niestabilny. Również dostawcy gazu planują podwyżki taryf na przyszły rok o co wnioskowali do Prezesa URE - decyzja także 17 grudnia. Licząc na obecnych danych można przyjąć, że w mieszkaniu dzięki tarczy antyinflacyjnej zaoszczędzimy maksymalnie 5 złotych miesięcznie, a na wsi - do ok. 10 złotych. Ci którzy ogrzewają dom gazem zaoszczędzą zdecydowanie więcej.
Trzeba jednak zaznaczyć, że przy tych wszystkich oszczędnościach, mówi się także o podwyżkach taryf o 20 proc. przez dostawców. Tarcza antyinflacyjna z pewnością nie zrekompensuje podwyżek cen - wprost mówi RMF FM ekonomista, profesor Witold Orłowski.
Rząd podczas prezentacji założeń tarczy antyinflacyjnej przestawił wszystko tak, jakbyśmy mieli płacić dzięki niej mniej. To kompletna nieprawda i traktowanie ludzi jak idiotów - mówi profesor Witold Orłowski. Polska rodzina zapłaci więcej niż dotychczas, powiedzmy o 100 złotych, ale gdyby nie tarcza antyinflacyjna to zapłaciłaby nie 100, a 150 złotych więcej - dodaje.