RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Wstrząs anafilaktyczny. Przyczyny, objawy, leczenie

Autor: Środa, 13 stycznia 2021 (12:31)

Wstrząs anafilaktyczny (anafilaksja) to bardzo ciężka i nagła reakcja alergiczna. Może doprowadzić do śmierci. Alergicy, którzy doświadczyli już niepokojących objawów, powinni zawsze mieć przy sobie adrenalinę, by w razie potrzeby ją sobie zaaplikować.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google

Wstrząs anafilaktyczny to inaczej ciężka, bardzo szybko rozwijająca się ogólnoustrojowa reakcja alergiczna, przebiegająca ze znacznym spadkiem ciśnienia tętniczego. To stwarza bardzo poważne zagrożenie życia.  

Szacuje się, że z anafilaksją zmaga się od 1,6 proc. do 5,1 proc. ludzi. W Europie, 1 na 300 osób przebyła epizod anafilaksji, jedna czwarta przypadków dotyczy osób poniżej 18. roku życia.

Wstrząs anafilaktyczny - przyczyny

Anafilaksję mogą spowodować zupełnie niegroźne dla innych substancje, także pokarmowe. Najczęściej to:

  • orzechy
  • owoce morza
  • ryby
  • niektóre owoce
  • mleko,
  • jajka
  • jad owadów błonkoskrzydłych.
  • środek medyczny: składnik leku, substancje kontrastowe używane w radiologii, lateks


Bywa, że wstrząs anafilaktyczny może wywołać składnik szczepionki. W ulotce do swojego preparatu piszą o tym firmy Pfizer i BioNTech. Dlatego producent zaleca ścisłą obserwację pacjenta przez co najmniej 15 minut po szczepieniu. W zaleceniach czytamy też by osoby, u których wystąpił wstrząs nie były szczepione drugą dawką produktu. 

Objawy wstrząsu anafilaktycznego

Po zadziałaniu jakiegoś czynnika objawy występują bardzo szybko. Najczęściej w ciągu kilku minut a nawet sekund. Zdarzają się także nawroty, tzw. późne reakcje pojawiające się do 72 godzin od pierwszej reakcji - najczęściej po 8-12 godzinach.

U około 80-90 proc. chorych objawy rozwiniętego wstrząsu poprzedza pojawienie się zmian skórnych - np. wysypki (tzw. pokrzywki) o przyjęciu jakiegoś pokarmu lub leku.

Wśród objawów zbliżającego się wstrząsu anafilaktycznego, które powinny nas zaalarmować po narażeniu na alergen, są:

  • nagły spadek ciśnienia
  • tachykardia czyli przyspieszenie akcji serca
  • duszność
  • świszczący oddech
  • obrzęk ust, języka
  • chrypka
  • gwałtowny kaszel
  • swędząca pokrzywka
  • rumień
  • nudności
  • kurczowe bóle brzucha
  • wymioty
  • biegunka
  • zawroty głowy
  • osłabienie i omdlenie

Wstrząs anafilaktyczny - co robić?

W przypadku leczenia wstrząsu anafilaktycznego niezwykle istotna jest błyskawiczna reakcja, ponieważ jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia. W momencie pojawiania się objawów ze strony układu oddechowego lub spadku ciśnienia konieczne jest niezwłoczne podanie adrenaliny.

Podczas udzielania pomocy osobie poszkodowanej trzeba w miarę możliwości przerwać kontakt z substancją wywołującą reakcję uczuleniową. Np. przerwać podawanie leku lub usunąć żądło owada. 


Układamy chorego w pozycji z uniesionymi nogami lub w razie wymiotów w pozycji bezpiecznej i wzywamy pomoc. Należy pamiętać, że leki przeciwhistaminowe, wziewne leki przeciwastmatyczne oraz leki sterydowe działają dopiero po kilku godzinach od podania, nie są więc w stanie zatrzymać postępujących objawów reakcji anafilaktycznej i zastąpić podania adrenaliny. Stanowią one leczenie uzupełniające.

W przypadku silnego wstrząsu chory musi trafić do szpitala. Możliwe, że niezbędna będzie intubacja i leczenie w warunkach oddziału intensywnej terapii. 

Leki sterydowe podaje się także by zapobiegać nawrotowi objawów. 



Źródło: RMF FM

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: