W Polsce na lecznictwo psychiatryczne przeznacza się ok 3,5 proc. ogólnych wydatków na zdrowie. Średnia europejska to 6 proc., a najbardziej rozwinięte kraje europejskie na opiekę psychiatryczna wydają ok. 14-16 proc. budżetu.
Oprócz kwestii finansowania, negatywnie na funkcjonowanie systemu wpływa brak wystarczającej liczby personelu medycznego. Polska zajmuje przedostatnie miejsce w Europie z 90 specjalistami psychiatrii na milion populacji.
Obecnie w ramach pilotażu funkcjonują 33 CZP, z pomocy których może skorzystać ok. 3,8 mln Polek i Polaków. Eksperci obawiają się jednak, że i tak obecny system opieki psychiatrycznej nie jest na tyle wydolny, aby zapewnić pomoc tym, którzy ze względu na negatywne skutki pandemii, będą mogli jej potrzebować.
Wspieranie reformy psychiatrii, odejście od hospitalizacji na rzecz opieki środowiskowej, przyspieszenie prac nad nowelizacją ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, bezpłatny dostęp do leczenia farmakologicznego, oraz nowe cząsteczki w refundacji - to postulaty podniesione przez pacjentów zrzeszonych w Koalicji dla Psychiatrii.
Specjaliści podkreślają, że w przypadku psychiatrii dzieci i młodzieży konieczna jest reforma systemowa, której realizacja zajmie 5-7 lat. Obecnie wdrażana reforma bazuje na deinstytucjonalizacji, dzieci nie leżą w szpitalach, ale są przenoszone i leczone w swoim środowisku. Ma ona na celu likwidację nierówności w dostępie do opieki specjalistycznej w poszczególnych regionach kraju.