W rozmowie z portalem The Insider Kubilius przekazał, że w Unii Europejskiej trwają prace nad bardziej konkretnym sposobem zastosowania art. 42.7. Dodał, że do końca roku powinno być jasne, jak wzmocnić ten zapis w praktyce.
Artykuł 42.7 Traktatu o UE stanowi, że w razie zbrojnej napaści na terytorium państwa członkowskiego pozostałe kraje Unii mają obowiązek udzielić mu pomocy i wsparcia wszelkimi dostępnymi środkami.
Komisarz wskazał, że - w odróżnieniu od procedur NATO - unijna klauzula opiera się na zasadzie wzajemnej pomocy, a państwo zaatakowane może samo uruchomić ten mechanizm. Zastrzegł, że wojskowy wymiar odpowiedzi nadal powinien opierać się przede wszystkim na Sojuszu Północnoatlantyckim.
Według Kubiliusa reakcja UE na ewentualną agresję nie powinna ograniczać się do wsparcia militarnego. Miałaby obejmować również pomoc finansową, logistyczną i żywnościową.
Europa ma przejąć większą odpowiedzialność
Kubilius podkreślił, że USA oczekują od europejskich sojuszników przejęcia głównej odpowiedzialności za konwencjonalną obronę kontynentu. Ameryka miałaby nadal odgrywać kluczową rolę w odstraszaniu nuklearnym.
Według szacunków przedstawionych przez unijnego komisarza, państwa UE należące do NATO mogą do 2030 roku wydawać łącznie około 1 bln euro rocznie na obronność. W 2029 roku europejskie kraje Sojuszu - jak zaznaczył - mogłyby osiągnąć obecny poziom amerykańskich wydatków obronnych.
Więcej pieniędzy na obronę i działania kosmos
W obecnym wieloletnim budżecie UE na lata 2021–2027 na obronność i przestrzeń kosmiczną przeznaczono około 25–26 mld euro. Komisja Europejska zaproponowała, by w kolejnej perspektywie finansowej, rozpoczynającej się w 2028 roku, zwiększyć tę kwotę pięciokrotnie - do 131 mld euro.
Ostateczna decyzja w sprawie budżetu należy do państw członkowskich. Kubilius zaznaczył jednak, że liczy na akceptację większych nakładów, które miałyby zostać mniej więcej po równo podzielone między sektor obronny i projekty kosmiczne.
Komisarz mówił również o rozwijaniu współpracy obronnej z Ukrainą. Wskazał na wspólne projekty dotyczące obrony powietrznej oraz planowane włączenie Ukrainy do Europejskiego Funduszu Obronnego.
Jego zdaniem ukraińskie doświadczenia wojskowe i przemysłowe stają się coraz ważniejsze dla bezpieczeństwa Europy. Kubilius podkreślił, że Rosja pozostaje głównym długoterminowym zagrożeniem dla NATO, a UE musi przygotowywać się nie tylko na możliwość bezpośredniej agresji, ale też na działania hybrydowe i prowokacje.
Pytanie brzmi: co zrobi Putin? Oczywiste jest, że zagrożenie nie ogranicza się do bezpośredniej agresji militarnej. Przygotowujemy się na każdą możliwą ewentualność: To nasza odpowiedź na każdy scenariusz zaproponowany przez Putina - powiedział Kubilius.
