Kogo obejmą nowe przepisy?
Nowe zasady żywienia dotyczą wszystkich jednostek systemu oświaty – od przedszkoli, przez szkoły podstawowe, aż po szkoły ponadpodstawowe. Zmiany obejmą zarówno placówki prowadzące własne kuchnie, jak i firmy cateringowe, ajentów sklepików szkolnych oraz operatorów automatów vendingowych.
To oznacza, że każda instytucja, która sprzedaje lub wydaje żywność dzieciom i młodzieży, musi przygotować się na nowe obowiązki.
Co będzie można sprzedawać w szkołach?
Jedną z najważniejszych zmian jest wprowadzenie zamkniętego katalogu produktów dopuszczonych do sprzedaży na terenie szkół. W sklepikach, bufetach i automatach vendingowych pojawią się m.in.:
- pieczywo (w tym bezglutenowe),
- kanapki, sałatki i surówki,
- mleko i produkty mleczne (jogurty, kefiry, serki, mleko smakowe),
- napoje roślinne wzbogacone w wapń i witaminę B12,
- produkty zbożowe, także śniadaniowe i bezglutenowe,
- warzywa, owoce, suszone owoce i warzywa, orzechy, nasiona (bez dodatku cukrów, soli i substancji słodzących),
- soki, przeciery i musy bez dodatku cukru,
- woda,
- gorzka czekolada (min. 70 proc. kakao),
- napoje przygotowywane na miejscu (z limitem cukru),
- koktajle na bazie mleka lub napojów roślinnych,
- bezcukrowe gumy do żucia.
W praktyce oznacza to koniec sprzedaży wielu popularnych, ale niezdrowych przekąsek i napojów. Każdy produkt będzie musiał spełniać konkretne limity dotyczące zawartości cukru, tłuszczu i soli.
Limity cukru, tłuszczu i soli – na co zwrócić uwagę?
Nowe przepisy wprowadzają ścisłe limity dla wybranych grup produktów. Przykładowo:
- produkty zbożowe: maksymalnie 10 g cukru, 10 g tłuszczu i 1 g soli w 100 g produktu,
- pieczywo cukiernicze: do 13,5 g cukru, 10 g tłuszczu i 1,2 g soli w 100 g,
- produkty mleczne i napoje roślinne: do 10 g cukru w 100 g/ml.
Dodatkowo napoje przygotowywane na miejscu, takie jak herbata czy kakao, będą mogły zawierać maksymalnie 5 g cukru w 250 ml. Preferowanym napojem pozostaje woda.
Nowe zasady planowania jadłospisów
Zmiany dotyczą także żywienia zbiorowego, czyli posiłków przygotowywanych i wydawanych dzieciom w szkołach i przedszkolach. Rozporządzenie nakłada obowiązek bilansowania jadłospisów na przestrzeni 10 dni, z uwzględnieniem średniego zapotrzebowania energetycznego dla danej grupy wiekowej.
W codziennym menu muszą znaleźć się warzywa lub owoce do każdego posiłku (z przewagą warzyw) oraz produkty z różnych grup żywności. W przypadku całodziennego żywienia – co najmniej dwie porcje mleka lub jego roślinnych alternatyw.
W skali tygodnia jadłospis powinien zawierać:
- co najmniej jedną porcję ryby,
- co najmniej jedną potrawę z nasion roślin strączkowych bez dodatku produktów odzwierzęcych,
- dwie porcje świeżego mięsa,
- maksymalnie dwie potrawy smażone,
- co najmniej dwie zupy na wywarach warzywnych.
Dla dzieci niejedzących mięsa lub ryb przewidziano alternatywy roślinne, szczególnie na bazie strączków.
