Nowe przepisy, które szczegółowo opisał portal INFOR, wprowadzają dwuetapową procedurę. W pierwszej kolejności inspektor pracy wyda polecenie usunięcia naruszeń. Jeśli firma nie dostosuje się do zaleceń, okręgowy inspektor pracy będzie mógł wydać decyzję o istnieniu stosunku pracy.
Inspektor zachowa również możliwość skierowania sprawy bezpośrednio do sądu, zwłaszcza gdy konieczne będzie ustalenie istnienia stosunku pracy za wcześniejszy okres.
Co istotne, inspektor, w swoim postępowaniu uwzględni wolę stron, o ile nie będzie ona sprzeczna z prawem. Od jego decyzji, w terminie miesiąca, będzie można się odwołać.
Rok na poprawę bez kary
Ustawodawca przewidział 12-miesięczny okres przejściowy. Firmy, które do 8 lipca 2027 r. dobrowolnie zamienią umowy cywilnoprawne na umowy o pracę tam, gdzie faktycznie istnieje stosunek pracy, unikną grzywny.
W przeciwnym razie mogą zostać ukarane mandatem od 2 tys. do 60 tys. zł.
Kiedy B2B może zostać uznane za etat?
Kluczowe znaczenie będzie miał rzeczywisty sposób wykonywania pracy, a nie nazwa umowy. O istnieniu stosunku pracy może świadczyć m.in.:
- wykonywanie pracy osobiście,
- pod nadzorem przełożonego,
- praca w wyznaczonych godzinach i miejscu,
- stały charakter wykonywanych obowiązków,
- brak ryzyka gospodarczego po stronie wykonawcy.
Jeżeli współpraca spełnia te warunki, Kodeks pracy nie pozwala zastąpić etatu umową cywilnoprawną.
Co odróżnia prawdziwe B2B?
Samozatrudnienie opiera się na relacji dwóch równorzędnych przedsiębiorców. Typowe cechy takiej współpracy to:
- możliwość korzystania z podwykonawców lub zastępstwa,
- samodzielna organizacja pracy,
- brak bieżącego nadzoru ze strony zleceniodawcy,
- ponoszenie własnego ryzyka gospodarczego i odpowiedzialności za wykonanie usług.
Obecność takich elementów utrudnia uznanie kontraktu za umowę o pracę.
Największe ryzyka dla firm
Eksperci wskazują, że szczególnie narażone na zakwestionowanie mogą być kontrakty B2B, w których wykonawca np. pracuje wyłącznie dla jednego klienta, wykonuje obowiązki identyczne, jak pracownicy etatowi, korzysta wyłącznie ze sprzętu i biura firmy, pracuje w sztywno określonych godzinach pod nadzorem przełożonych czy nie ponosi realnego ryzyka gospodarczego.
Nowość: interpretacje indywidualne
Nowelizacja wprowadza także możliwość uzyskania interpretacji indywidualnej Głównego Inspektora Pracy – donosi INFOR.
Przedsiębiorca będzie mógł zapytać GIP, czy to, w jaki sposób zatrudnienia kogoś (i co dokładnie opisał we wniosku), odpowiada stosunkowi pracy. Jeśli rzeczywista współpraca będzie wyglądała tak samo, interpretacja będzie wiążąca dla Inspekcji. Jeśli w praktyce warunki okażą się inne, interpretacja nie ochroni przedsiębiorcy przed zakwestionowaniem umowy.
Interpretacja ma zostać wydana w ciągu maksymalnie 30 dni od dnia otrzymania wniosku. Będzie można się od niej odwołać.
