Maria Szczepaniec prezesem Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN
Jak przekazała w czwartek kancelaria prezydenta, Karol Nawrocki powołał Marię Szczepaniec na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN.
Akt powołania sędzi Szczepaniec został wręczony na uroczystości w czwartek, w której udział wzięli m.in. pierwszy prezes SN Zbigniew Kapiński, prezes TK Bogdan Święczkowski, a także prezesi pozostałych Izb SN – przekazała kancelaria prezydenta.
Sędzia Szczepaniec została powołana na urząd sędziego SN przez prezydenta Andrzeja Dudę w 2018 roku. Do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej została wskazana w 2022 roku. Pod koniec ubiegłego roku wraz z sędziami Barbarą Skoczowską i Tomaszem Demendeckim została przedstawiona prezydentowi Nawrockiemu jako jedna z kandydatek na urząd prezesa Izby.
Kontrowersje wokół Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN
Sprawa wyboru nowego prezesa kierującego pracami Izby spotkała się z kontrowersjami: w październiku, gdy swoje przejście w stan spoczynku zapowiedział poprzedni prezes Wiesław Kozielewicz, Rada Ławnicza SN zaapelowała do prezydenta, by nie powoływał „neosędziego” – tzn. powołanego przez KRS po 2017 roku – na prezesa Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN.
W tym samym czasie prokurator generalny Waldemar Żurek zwrócił się do ówczesnego prezesa Izby Kozielewicza o wykluczenie sześciorga sędziów – w tym sędzi Szczepaniec – od podejmowania w tej Izbie „czynności zastrzeżonych dla sądu”. Wskazana w apelu Żurka szóstka sędziów została powołana do SN po 2017 r., gdy rządzące ówcześnie PiS na nowo ukształtowało Krajową Radę Sądownictwa.
Izba jest kwestionowana przez część prawników
Izba Odpowiedzialności Zawodowej SN powstała w połowie lipca 2022 r., po wejściu w życie nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym z czerwca 2022 r., w miejsce Izby Dyscyplinarnej. Jest ona kwestionowana przez część prawników. Przykładowo w ubiegłym roku Izba Karna SN w składzie trzech sędziów uznała na kanwie jednego z zagadnień prawnych, że skład Izby Odpowiedzialności Zawodowej powoduje, że nie mamy do czynienia z Sądem Najwyższym.
Skład trzech sędziów powołał się wtedy m.in. na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE, a także zapadłą jeszcze w 2020 r. uchwałę trzech Izb SN, wedle której nienależyta obsada sądu występuje wtedy, gdy w składzie sądu znajduje się osoba wyłoniona na sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie ustalonym w 2018 r.
Jak wybierany jest prezes Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN?
Czwartkowe postanowienie prezydenta zostało wydane na podstawie ustawy o Sądzie Najwyższym. Według tych przepisów prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej jest powoływany przez prezydenta, po zasięgnięciu opinii Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, spośród 3 kandydatów wybranych przez zgromadzenie sędziów „wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej albo zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej”.