RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Wielkanocny koszyczek. Co powinno się w nim znaleźć?

Autor: Czwartek, 6 kwietnia 2023 (06:30)

W Wielką Sobotę tradycyjnie święcimy pokarmy, z których potem przygotowujemy uroczyste niedzielne śniadanie. Tradycja nakazuje, co należy włożyć do koszyczka. Każdy pokarm, który się tam znajdzie, ma swoją symbolikę. Czego zatem nie powinno zabraknąć?

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google

Święcenie pokarmów - jak zmieniała się tradycja?

Święcenie pokarmu w Wielką Sobotą to wielkanocna tradycja sięgająca średniowiecza. Dzisiejszy zwyczaj noszenia koszyczków do świątyń jest związany bezpośrednio z obchodami Świąt Wielkanocnych. Jak się okazuje, nie od zawsze jednak był kultywowany w podobnej do dziś formie.

Początkowo wielkanocne święconki wcale nie były zanoszone do świątyń, ale to kapłan przyjeżdżał do domu parafian i kropił stoły wodą święconą.

Pod koniec XVIII wieku pojawiły się pierwsze zmiany w tych zwyczajach - ksiądz, zamiast odwiedzać prywatne gospodarstwa, przybywał w wyznaczone w danej miejscowości miejsce, gdzie wcześniej ustawiano kilkanaście długich stołów nakrytych białymi obrusami, a na nich kładziono rozmaite produkty.

To właśnie wtedy do święcenia zaczęto przynosić pokarmy w koszach. Nadal jednak nie były to koszyki znane obecnie. Kobiety przynosiły raczej ogromne wiklinowe kosze, pełne rozmaitego jedzenia. Można powiedzieć, że wkładano do nich wszystko, co tylko można było zjeść w domu.

Tradycja przynoszenia pokarmów w koszyczkach, takich jak te, w których obecnie święcone są potrawy, narodziła się dopiero w drugiej połowie XIX wieku.

Koszyczek wielkanocny - czego nie może zabraknąć?

W Wielką Sobotę pokarmy przynosimy w koszyczku, żeby je poświęcić, a później - przygotować z niego wielkanocne śniadanie. Produkty znajdujące się w wielkanocnym koszyku są stałe - tak jak i ich symbolika. Czego zatem nie może zabraknąć? Sprawdźcie listę!

Chleb

Chleb jest symbolem pomyślności, dostatku, obfitości i sytości. To pamiątka rozmnożenia go na pustyni przez Jezusa Chrystusa. Dla katolików symbolizuje też Eucharystię, czyli Ciało Chrystusa podczas każdej mszy świętej.

Chleb jest podstawowym składnikiem posiłków; modlimy się o niego w modlitwie "Ojcze Nasz" i prosimy, by nigdy go nie zabrakło.

Jajka

Jajka są nieodłącznym elementem każdego wielkanocnego koszyczka. To symbol nowego życia, oznacza również zwycięstwo życia i porażkę śmierci. Dzielenie się jajkiem ma symbolizować zgodność i braterstwo.

W przeszłości święconym jajkiem dotykano zwierzęta domowe, by uchronić je od chorób. Skorupki zakopywano też na polach, co miało zapewnić urodzaje.

Jajka najczęściej barwimy różnymi kolorami lub ozdabiamy, tworząc w ten sposób pisanki. Często też wkładamy do koszyczków - zwłaszcza dziecięcych - jajka z czekolady.

Mięso i wędliny

Mięso w koszyku wielkanocnym to symbol baranka, który spożywali Izraelici przed wyjściem z niewoli egipskiej. W przeszłości, kiedy produkty mięsne były drogie, uważano je za symbol bogactwa.

Obecnie mięso i wędliny są symbolem witalności, zdrowia i dostatku.

Sól i pieprz

Sól to minerał, który towarzyszy ludziom od najdawniejszych czasów. Nadaje potrawom smak, konserwuje i chroni mięso przed zepsuciem.

Sól jest symbolem prostoty życia, oczyszczenia oraz prawdy. Chroni przed chorobami i odstrasza siły nieczyste.

Jezus Chrystus mówił o swoich uczniach, że są "solą ziemi". Jej znaczenie nawiązuje także do więzi między Bogiem a jego ludem.

Pieprz z kolei symbolizuje gorzkie zioła.

Chrzan

Chrzan symbolizuje gorycz Męki Pańskiej zwieńczonej słodyczą Zmartwychwstania. Jest też nawiązaniem do gorzkich ziół, którymi baranka przyprawiali Izraelici w niewoli.

Chrzan jest symbolem tężyzny fizycznej i żywotności. Ma on zapobiegać nieszczęściom i odganiać złe moce.

Baranek

Figurka baranka (gipsowego, z lukru, masła lub czekolady) w koszyczku wielkanocnym wiąże się z symbolem Chrystusa Zmartwychwstałego. Często ma czerwoną chorągiewkę z napisem "Alleluja", okrzykiem radości wychwalającym Boga. To również symbol zwycięstwa życia nad śmiercią.

Postać baranka pojawia się już w Starym Testamencie, gdzie Izraelici spożywali go przed wyjściem z niewoli egipskiej. Wcześniej wierzono, że poświęcony baranek ma uchronić domowników przed klęskami.

Zajączek

Zajączek jest nieodłącznym elementem wielkanocnego koszyka. Jest symbolem płodności i odrodzenia się przyrody.

Dla katolików ma też znaczenie symboliczne, bo ponoć to zwierzę śpi z otwartymi oczami, więc - według legendy - miało być pierwsze, które zobaczyło Zmartwychwstałego Jezusa.

Ciasto

W tradycyjnym koszyku wielkanocnym nie może zbraknąć miejsca dla ciasta. Wszelkiego rodzaju wypieki, mazurek bądź babka, są symbolem kunsztu i umiejętności.

Dla katolików jest symbolem słodkiej nagrody za umartwienia w czasie Wielkiego Postu.

Koszyczek wielkanocny - jak dekorować?

Obowiązkowym elementem dekoracji wielkanocnego koszyczka jest biała serweta. Po pierwsze, to doskonałe tło dla poświęconych pokarmów, a po drugie - pomaga wyeksponować pięknie ozdobione pomalowane jajka.

Do koszyczka należy także włożyć gałązkę bukszpanu lub borówki. Liście tych roślin są bowiem zielone przez cały rok. Oznaczają radość i nadzieję na zmartwychwstanie, symbolizują nieśmiertelność i życie.

Można do koszyczka dodać bazie czy wiosenne kwiaty.


Źródło: RMF24

Najważniejsze Fakty

Dalsza część artykułu pod materiałem video: