Pamiętam jak trzy lata temu, przyjeżdżając do Moskwy, ze zdziwieniem zauważyłem ciężarówkę z naczepą, a na niej znane z PRL-u betonowe płyty z już wmontowanymi oknami. Kierowca taksówki nie mógł wtedy zrozumieć, o co mi chodzi.
No cóż, jest popyt to i budują, owe niefunkcjonalne, zimne betonowe pudełka. Cały krajobraz Moskwy - i nie tylko - przepełniają szare blokowiska. Widocznie ludzie się przyzwyczaili. W sumie to ich problem.
Kiedy jednak w ostatnich dniach znalazłem się w remontowanym właśnie mieszkaniu znajomego, zamarłem z przerażenia. Ścianki łazienki zostały wykonane z azbestowo-cementowych płyt na drewnianym stelażu, podobnie podwieszany sufit. I tym razem znajomy Rosjanin nie zrozumiał moich nerwowych prób wytłumaczenia mu, że ma w domu "trującą bombę".
Usłyszałem, że tak się w Rosji buduje. Azbestowo-cementowe płyty to standard. Na moje słowa, że w Unii Europejskiej w ogóle nie można azbestu stosować, że to przecież śmiertelnie niebezpieczny pył powodujący raka płuc, obojętnie wzruszał ramionami.
Zacząłem "badać temat". Wówczas na stronie jednej z fabryk produkujących azbestowo-cementowe mieszanki przeczytałem, że to absolutnie ekologiczny i czysty materiał. Groźne dla zdrowia są owszem… materiały przywożone z Zachodu.
Okazuje się, że Rosja chroni swą azbestową produkcję podobnie jak Ukraina. Nie zamierza niczego zakazywać, bo w tle mamy wielkie pieniądze. Azbestowa produkcja to wielomiliardowy biznes. Rosja zajmuje w tej dziedzinie pierwsze miejsce na świecie. Fabryki przejęli prywatni właściciele, ale struktura własności jest całkowicie nieprzejrzysta. Dochody z azbestowej produkcji są tak potężne, że producenci mogą skutecznie lobbować u władz. Rosyjskie przepisy dopuszczają stosowanie tego materiału nawet w przedszkolach czy szpitalach, nie mówiąc już o prywatnych domach.
I jak tu się potem dziwić, że średnia długość życia w Rosji jest o kilkanaście lat niższa niż w Europie Zachodniej...