Najnowsze wyniki badań dotyczących nauki języków ogłoszono podczas Forum Federacji Europejskich Towarzystw Neurologicznych (FENS) w Barcelonie. Pojawiły się też w czasopiśmie „Nature Aging”. Wskazują na korzyści płynące z nauki języków obcych, wykraczające daleko poza aspekty społeczne czy kulturowe.
Ludzki mózg składa się z miliardów komórek nerwowych, które nieustannie komunikują się ze sobą. Wraz z upływem lat sieć połączeń ulega stopniowemu osłabieniu, co prowadzi do pogorszenia pamięci oraz spowolnienia procesów myślowych. Naukowcy od lat poszukują czynników, które mogą opóźnić te niekorzystne zmiany. Najnowsze badania sugerują, że jednym z nich jest właśnie wielojęzyczność.
Jak wyglądały badania?
Zespół badawczy kierowany przez dr Lucię Amoruso z Basque Center on Cognition, Brain and Language w Hiszpanii, przy współpracy z naukowcami z Universidad Adolfo Ibañez w Chile, Universidad de San Andres w Argentynie i Trinity College Dublin w Irlandii przeprowadził szczegółową analizę grupy mieszkańców Kraju Basków. Uczestnicy badania znali od jednego do czterech języków, w różnych kombinacjach: baskijski, hiszpański, francuski i angielski.
Badacze wykorzystali nowoczesną technikę magnetoencefalografii, która pozwala mierzyć aktywność mózgu poprzez rejestrację słabych pól magnetycznych generowanych przez aktywne komórki nerwowe. Z pomocą sztucznej inteligencji opracowano rodzaj zegara starzenia się mózgu, umożliwiający porównanie rzeczywistego wieku uczestników z wiekiem ich mózgu, ocenianym na podstawie poziomu łączności neuronalnej.
Wyniki okazały się niezwykle interesujące. Osoby posługujące się dwoma językami miały mózg, który wyglądały na średnio 6 lat młodszy niż w przypadku ich rówieśników, mówiących tylko jednym językiem. W przypadku osób znających trzy języki różnica ta wynosiła 7 lat. U poliglotów władających czterema językami było to aż 13 lat.
Badania wykazały również, że nie tylko liczba znanych języków ma znaczenie. Istotna jest także biegłość w posługiwaniu się nimi oraz wiek, w którym rozpoczęto naukę kolejnego języka.
Im wcześniej rozpoczęta nauka i im wyższy poziom opanowania, tym większy efekt ochronny dla mózgu. Eksperci podkreślają, że liczy się zarówno liczba znanych języków, jak i stopień znajomości oraz długość kontaktu z nimi.
Naukowcy uwzględnili w analizie takie zmienne jak wiek, płeć i poziom wykształcenia uczestników. Zaznaczają jednak, że nie można całkowicie wykluczyć wpływu innych czynników, takich jak styl życia czy poziom zaangażowania społecznego. One również mogą oddziaływać na tempo starzenia się mózgu.
Badania będą kontynuowane
Zespół badawczy planuje w przyszłości przeprowadzić podobne analizy wśród osób z chorobami neurodegeneracyjnymi, takimi jak choroba Alzheimera, gdzie tempo starzenia się mózgu i jego odporność mają kluczowe znaczenie.
Naukowcy zamierzają także sprawdzić, czy znajomość kilku bardzo podobnych języków może mieć jeszcze silniejszy efekt ochronny, ponieważ zarządzanie podobnymi systemami językowymi wymaga większej kontroli poznawczej.
