Reforma edukacji – zmiany rozłożone na lata
„Reforma26. Kompas Jutra” to wieloletni program zmian przygotowany przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Jego głównym celem jest odejście od nauczania opartego przede wszystkim na zapamiętywaniu informacji na rzecz rozwijania praktycznych umiejętności, samodzielnego myślenia, współpracy i kreatywności.
Pierwsze zmiany wprowadzono już w roku szkolnym 2025/2026, między innymi poprzez uruchomienie edukacji obywatelskiej i edukacji zdrowotnej. We wrześniu 2026 roku rozpoczęto wdrażanie nowych podstaw programowych w przedszkolach oraz klasach I i IV szkół podstawowych.
Kolejny etap reformy przypadnie na rok szkolny 2027/2028.
Co zmieni się od września 2027 roku?
1. Nowa podstawa programowa w szkołach ponadpodstawowych
Od 1 września 2027 roku nowe podstawy programowe zaczną obowiązywać w klasach pierwszych:
- liceów ogólnokształcących,
- techników,
- branżowych szkół I stopnia.
Uczniowie rozpoczynający naukę w tych szkołach będą pierwszym rocznikiem realizującym nowe wymagania programowe.
Wprowadzony ma zostać tzw. rok bazowy. W pierwszej klasie uczniowie realizowaliby wspólną podstawę programową, koncentrując się na pogłębianiu wiedzy zdobytej w szkole podstawowej oraz rozwijaniu podstawowych umiejętności z różnych dziedzin.
Dopiero od drugiej klasy mogliby rozpoczynać naukę wybranych przedmiotów na poziomie rozszerzonym.
Większy nacisk ma zostać położony na praktyczne wykorzystanie wiedzy, rozwiązywanie problemów i rozwijanie kompetencji potrzebnych w dorosłym życiu.
2. Obowiązkowy tydzień projektowy
Nowym elementem organizacji nauki będzie tydzień projektowy, podczas którego uczniowie będą realizować wspólne zadania i przedsięwzięcia. Ma to rozwijać umiejętność współpracy, kreatywność, samodzielność oraz odpowiedzialność.
Ważne jest jednak, że obowiązek w roku szkolnym 2027/2028 będzie dotyczył klas IV i V szkoły podstawowej. W klasach VI–VIII tydzień projektowy będzie na tym etapie fakultatywny. Obowiązkowy dla klas IV–VIII stanie się dopiero od roku szkolnego 2030/2031.
3. Zmiany w edukacji dla bezpieczeństwa
Od września 2027 roku uczniowie klas VIII szkół podstawowych będą realizować edukację dla bezpieczeństwa według nowej podstawy programowej. Zajęcia mają przygotowywać młodzież do rozpoznawania zagrożeń i właściwego reagowania w sytuacjach niebezpiecznych.
4. Dalsze wdrażanie zmian w szkołach podstawowych
Reforma podstaw programowych będzie w szkołach podstawowych wprowadzana stopniowo, kolejnymi rocznikami. Oznacza to, że w roku szkolnym 2027/2028 nie wszystkie klasy będą jeszcze pracować według nowych zasad.
Czy zmieni się ocenianie i egzaminy?
Reforma zakłada większe znaczenie informacji zwrotnej i wspierania indywidualnego rozwoju ucznia. Nie oznacza to jednak, że we wrześniu 2027 roku tradycyjne oceny znikną ze wszystkich szkół.
Zmiany obejmą również egzaminy zewnętrzne, ale ich nowa formuła jest planowana na późniejsze lata. Pierwsze egzaminy ósmoklasisty i matury w nowej formule mają odbyć się w 2031 roku dla odpowiednich roczników absolwentów liceów. Kolejne zmiany obejmą absolwentów techników i branżowych szkół II stopnia w 2032 roku.
Nie wszyscy uczniowie odczują zmiany jednocześnie
To jedna z najważniejszych informacji dla rodziców i uczniów. Reforma nie oznacza, że od września 2027 roku wszystkie szkoły i wszystkie klasy zaczną funkcjonować według nowych zasad.
Zmiany będą wprowadzane etapami, zależnie od poziomu edukacyjnego i klasy. W praktyce uczniowie z różnych roczników mogą w tym samym roku szkolnym realizować odmienne podstawy programowe.
Rok szkolny 2027/2028 przyniesie więc istotne zmiany, ale będzie przede wszystkim kolejnym etapem wieloletniej przebudowy polskiego systemu edukacji. Jej głównym kierunkiem jest szkoła, w której obok wiedzy coraz większą rolę odgrywają praktyczne umiejętności, samodzielność i aktywne uczestnictwo uczniów w procesie nauczania.