RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Polskie urządzenia dla Wielkiego Zderzacza Hadronów

Poniedziałek, 14 lutego 2011 (11:18)

Instytut Problemów Jądrowych w Świerku dostarczy struktury przyspieszające typu PIMS do nowego akceleratora Linac4 budowanego w laboratorium Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych CERN. Odpowiednie porozumienie podpisano w Genewie. Linac4 będzie stanowił pierwszy stopień przyspieszania protonów w największym na świecie kompleksie akceleratorów cząstek elementarnych, w skład którego wchodzi także dwudziestosiedmiokilometrowy Wielki Zderzacz Hadronów LHC.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google

11 lutego w Genewie podpisano porozumienie ramowe o współpracy Instytutu Problemów Jądrowych w Świerku (IPJ) oraz Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych CERN w Genewie przy modernizacji kompleksu akceleratorów Wielkiego Zderzacza Hadronów LHC.

Podpisana została także pierwsza umowa szczegółowa przewidująca dostarczenie przez IPJ do CERN do połowy 2012 r. dwunastu przyspieszających wnęk rezonansowych typu PIMS dla akceleratora Linac4, który będzie pierwszym stopniem w zmodernizowanym kompleksie.

Akcelerator LHC to najpotężniejsze urządzenie badawcze na Ziemi. Działa od listopada 2009 roku i nieustannie trwają prace nad zwiększeniem jego energii i wydajności. Docelowo będą zderzać się w nim protony z częstotliwością nawet miliarda zderzeń na sekundę. Energia pojedynczego zderzenia dwóch protonów będzie tak wielka, że mogłaby być zamieniona na masę 14 tys. nowych protonów.

Naukowcy poszukują jednak wśród produktów zderzeń nie protonów, ale zupełnie nowych, nieznanych dotąd cząstek. Ich znalezienie i zbadanie pozwoli nam lepiej rozumieć prawa przyrody, lepiej zrozumieć jak przebiegała ewolucja Wszechświata i z jakiej materii Wszechświat zbudowany jest dzisiaj. Modernizacja kompleksu akceleratorów ma pozwolić na to, by zderzenia były jeszcze częstsze, a ich energie jeszcze większe. Zwiększy to szanse na nowe odkrycia.

Zanim protony trafią do 27-kilometrowego pierścienia LHC, są wstępnie przyspieszane przez kilka mniejszych akceleratorów. Na początku są one zwykłymi jądrami wodoru przechowywanymi w butli przypominającej gaśnicę. Z niej, porcjami, co kilka godzin, wpuszczane są do pierwszego urządzenia przyspieszającego – akceleratora liniowego. „Obecnie jest to Linac2 pochodzący z końca lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku” – mówi dr Paweł Krawczyk, dyrektor Zakładu Aparatury Jądrowej IPJ. "CERN zamierza zastąpić go bardziej wydajnym akceleratorem Linac4. Podjęliśmy się zbudowania dla niego dwunastu końcowych struktur przyspieszających."

Pojedyncza struktura przyspieszająca typu PIMS jest rurą powstałą z połączenia siedmiu niesłychanie precyzyjnie wykonanych wnęk. Pusta przestrzeń wewnętrzna połączonej struktury przypomina kształtem siedmioczłonową dżdżownicę o bardzo głębokich przewężeniach pomiędzy członami. Wewnątrz będzie drgać pole elektromagnetyczne z częstotliwością kilkuset milionów razy na sekundę. Kształt wnęk i częstotliwość drgań pola są tak dobrane, by stale popychać przebiegające wewnątrz struktury cząstki zgrupowane w "paczki". Wnęki typu PIMS różnią się szczegółami kształtu od innych struktur przyspieszających stosowanych w akceleratorach. Wnęki tego typu były stosowane do tej pory jedynie do przyspieszania elektronów. W akceleratorze Linac4 po raz pierwszy będą użyte do rozpędzania protonów.

"W tym roku będziemy obchodzili dwudziestolecie członkostwa Polski w CERN" – powiedział zaraz po uroczystości prof. Grzegorz Wrochna, dyrektor Instytutu Problemów Jądrowych w Świerku. "Umowy, które dziś podpisaliśmy wspólnie z Dyrektorem Generalnym CERN, profesorem Heuerem, zmierzają do tego, by Polska tradycyjnie zasilająca CERN talentami swoich fizyków i informatyków, w znacznie większym stopniu uczestniczyła także w budowie unikalnych urządzeń tu pracujących."

Na podstawie informacji prasowej Instytutu Problemów Jądrowych w Świerku.


Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: