Krzysztof Zasada: Czy widzi pan jeszcze szansę na dyplomatyczne rozwiązanie kryzysu, który powstał wokół Krymu i zbliżającego się referendum w tej autonomicznej republice?
Roman Kuźniar: Nie. Nie widzę takich szans, dlatego że Rosja nie wykazuje najmniejszej skłonności do szukania porozumienia, rozwiązania dyplomatycznego. Rosja dąży do narzucenia rozwiązań jednostronnych, do - w tej chwili - okupacji, a zgodnie z zapowiedziami - aneksji, przyłączenia - i chciałaby od Zachodu uzyskania zgody, jak gdyby akceptacji dla tego, co uczyniła. Takiej zgody nie będzie. Zachód takiej zgody nie da i w związku z tym nie sądzę, żeby była szansa na jakieś dyplomatyczne rozwiązanie samego kryzysu krymskiego czy samego faktu zaboru Krymu - co nie znaczy, że nie ma miejsca dla dyplomacji, dlatego że te kontakty dyplomatyczne powinny być utrzymywane po to, żeby uświadamiać Rosję w kwestii konsekwencji tego, co uczyniła.
Z tego, co pan mówi, wynika, że zdaniem Zachodu Krym jest już stracony.
Trzeba wiedzieć, co to w tym kontekście oznacza, o czym mówimy. "Stracony" w takim sensie, że nie ma w tej chwili możliwości zatrzymania procesu, który się toczy, nie ma możliwości "odwojowania" Krymu środkami militarnymi, czyli takimi, jakimi Rosja to uczyniła - chociaż oczywiście pośrednimi, bo to nie jest agresja wprost, przy użyciu wielkich sił, tylko agresja pośrednia. Tego procesu, w moim przekonaniu, nie da się zatrzymać. Natomiast w dłuższej perspektywie czasu mogę sobie wyobrazić w takim optymistycznym wariancie, scenariuszu, że Rosja pod wpływem kosztów okupacji, kosztów aneksji Krymu będzie łagodziła stanowisko i może wtedy ewentualnie szukać jakiegoś porozumienia z Ukrainą, jeżeli chodzi o przyszły status Krymu. Ale myślę, że musi upłynąć jakiś czas, różnorakie sankcje Zachodu wobec Rosji muszą stawać się dotkliwe. Ich siła i dotkliwość będzie się ujawniać w najbliższych miesiącach, a nawet latach, w związku z tym to może być proces długi, ale ja bym również tego nie wykluczył.
Czy politycy zachodni odpuścili sobie Krym? Czy pojawiają się np. jakieś rozmowy z obecnymi władzami ukraińskimi, by jednak pogodzić się z tą sytuacją, jaka ma miejsce?
Nie, nie sądzę, dlatego że z tym się pogodzić nie można. Nie można pogodzić się z tak radykalnym, tak drastycznym złamaniem podstawowych zapisów prawa międzynarodowego. Nie można zgodzić się na to, że mocarstwo, które wpadło w jakieś niepojęte szaleństwo, może dokonać takiego czynu, bo gdybyśmy ten precedens zaakceptowali, to jest to droga do świata Hobbesa - tego nikt nie chce, świat tego nie chce, Zachód tego nie chce i nie sądzę, żeby takie rozmowy mogły się toczyć.
Natomiast w tej chwili robi się wszystko, żeby osłonić Ukrainę przed ewentualnymi dalszymi nieprzyjaznymi krokami - nie mówię o agresji wprost militarnej czy o próbie zajęcia dalszych części terytorium Ukrainy, ale o tym, żeby osłonić Ukrainę przed skutkami nieprzyjaznych kroków, zabiegów rosyjskich, które będą zmierzały do destabilizacji zewnętrznej Ukrainy. To, że Rosja będzie chciała to czynić, wiemy, dlatego że otwarcie deklaruje takie zamiary i ma środki, żeby to zrobić. W związku z tym Zachód na pewno będzie czynił wszystko, żeby uchronić Ukrainę przed przyszłymi złymi uczynkami Rosji. Będzie to czynił na różne sposoby - zarówno pomagając wprost Ukrainie, jak i zniechęcając Rosję do kontynuowania swojej bardzo agresywnej, nierozważnej, szkodliwej nie tylko dla Ukrainy i społeczności międzynarodowej, ale na dłuższą metę także dla samej Rosji polityki.
(edbie)