RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Problemy w raju. Hawaje są częścią USA, ale nie NATO

Autor: Niedziela, 31 marca 2024 (21:55)

Odkąd Władimir Putin postanowił zaatakować Ukrainę, światowy system bezpieczeństwa eroduje, a na Zachodzie często powtarzanym pytaniem jest to, czy NATO okaże się sojuszem skutecznym w obliczu ewentualnej inwazji. Odpowiedź na to pytanie brzmi: być może, ale na pewno nie dla Hawajów. 50. stan USA nie jest chroniony Paktem Północnoatlantyckim.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google

Większość mieszkańców wysp Hawajskich nie ma pojęcia, że chociaż ich kraj należy do najpotężniejszego sojuszu świata, to jednak konkretnie stan ze stolicą w Honolulu, niestety nie podlega pod zapisy związane ze zbiorową obroną.

Ludzie mają tendencję do zakładania, że Hawaje są częścią Stanów Zjednoczonych i dlatego podlegają NATO - mówi CNN David Santoro z think tanku Pacific Forum i zdradza, że rozwikłanie tajemnicy odrębności 50. stanu tkwi w nazwie "Pakt Północnoatlantycki", która nie jest po prostu chwytliwym hasłem, ale jasno precyzuje dokąd sięgają granice objęte protekcją Sojuszu. Niestety dla Hawajów, archipelag położony jest na Pacyfiku, w związku z czym nie stanowi kontynentalnej części Stanów Zjednoczonych dotykających wybrzeżami właśnie Oceanu Atlantyckiego. Argumentem za nieuwzględnieniem Hawajów jest po prostu to, że nie są one częścią Ameryki Północnej - mówi Santoro dla CNN.

Ten zapis określono w Traktacie Waszyngtońskim, dokumencie ustanawiającym NATO w 1949 r., dziesięć lat przed uzyskaniem przez Hawaje statusu stanu. Podczas gdy słynny art. 5 traktatu przewiduje zbiorową samoobronę w przypadku ataku wojskowego na którekolwiek państwo członkowskie, art. 6 ogranicza zakres geograficzny, głosząc: "Za zbrojną napaść na jedną lub więcej Stron uważa się zbrojną napaść na terytorium którejkolwiek ze Stron w Europie lub Ameryce Północnej".

Informację, że Hawaje faktycznie nie są objęte art. 5 potwierdza rzecznik Departamentu Stanu USA. Na pocieszenie dla Hawajczyków, dodaje, że w przypadku zagrożenia, członkowie NATO mają konsultować się w sprawie każdej kwestii obejmującej Wyspy. Niestety rzecznik ma też gorsze wiadomości. 

Co z Pearl Harbor?

Sytuacja wygląda jak komiczne przeoczenie, tylko pozornie. Rzecznik Departamentu Stanu USA poinformował też, że poprawka dotycząca Hawajów nie uzyska najprawdopodobniej konsensusu, bo i inni członkowie Sojuszu posiadają terytoria poza granicami określonymi w art. 5. Klarownym przykładem, gdzie zastosowano tę "lukę" w zapisach, jest sytuacja z 1982 roku, gdy USA nie przyłączyły się wojny o Falklandy, którą Wielka Brytania stoczyła z Argentyną. Sporne terytorium znajdowało się wszak na południowym Atlantyku.

Dla Stanów Zjednoczonych Hawaje mają znaczenie nie tylko strategiczne, ale także symboliczne. To tutaj miały miejsce wydarzenia, które zapoczątkowały jedną z największych militarnych traum amerykańskich - mowa oczywiście o japońskim ataku na bazę w Pearl Harbor.

Niektórzy uważają, że Hawaje mogą znów okazać się dla USA piętą achillesową. Gdy np. Chiny zdecydują się podjąć decyzję o ataku, Pekin będzie mógł wskazywać art. 5 jako wstrzymujący resztę krajów NATO od podjęcia interwencji sojuszniczej. A taki scenariusz wcale nie jest wykluczony, co wykazały gry wojenne w roku 2022. Wówczas plan przygotowany przez Centrum Nowego Amerykańskiego Bezpieczeństwa, zakładający konflikt z Chinami o Tajwan, zakładał atak właśnie na amerykańskie instalacje na Hawajach. Wówczas Waszyngton skazany byłby albo na działanie w pojedynkę, albo na proszenie o pomoc najbliższych sojuszników, już poza ramami Paktu.

W przypadku ataku "spodziewałbym się... że Stany Zjednoczone spróbują stworzyć koalicję chętnych, składającą się przede wszystkim - ale z pewnością nie wyłącznie - z sojuszników regionalnych" - mówi Luis Simon, dyrektor Centrum Badań nad Bezpieczeństwem, Dyplomacją i Strategią w brukselskiej szkole zarządzania w Belgii.


Źródło: RMF24

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: