We wtorek 27 państw UE uzgodniło wspólne oświadczenie w sprawie sytuacji na Białorusi. W imieniu Wspólnoty wydał je szef unijnej dyplomacji Josep Borrell.
Podkreślił w nim, że wybory na Białorusi nie były ani wolne, ani uczciwe.
"Władze państwowe zastosowały nieproporcjonalną i niedopuszczalną przemoc, powodując co najmniej jedną śmierć i wiele obrażeń. Zatrzymano tysiące ludzi i nasiliły się represje wobec wolności zgromadzeń, mediów i wolności słowa. Wzywamy białoruskie władze do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia wszystkich zatrzymanych" - napisano w unijnym oświadczeniu.
UE wezwała też białoruskich przywódców politycznych do podjęcia prawdziwego i pluralistycznego dialogu z społeczeństwem, aby uniknąć dalszej przemocy. "UE będzie nadal wspierać demokratyczną, niezależną, suwerenną, zamożną i stabilną Białoruś" - zadeklarowano w oświadczeniu.
"Będziemy oceniać działania władz Białorusi w obecnej sytuacji i przeprowadzać dogłębną analizę stosunków UE z Białorusią. Może to obejmować m.in. podjęcie działań wobec osób, odpowiedzialnych za zaobserwowaną przemoc, nieuzasadnione zatrzymania, fałszowanie wyników wyborów" - zaznaczono.
Do oświadczenia odniosła się też przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen. "Cieszę się z oświadczenia szefa unijnej dyplomacji Josepa Borrella, wydanego w imieniu UE. Unia dokona przeglądu stosunków z Białorusią i podejmie działania przeciwko osobom odpowiedzialnym (za przemoc oraz łamanie wolności i praw - PAP)" - napisała von der Leyen.
Ta deklaracja to zapowiedź gotowości wprowadzenia sankcji, nie wyklucza wykorzystania przez Unię wszystkich możliwych środków. "To rodzaj deklaracji intencji" - wyjaśnił korespondentce RMF FM w Brukseli unijny dyplomata. Żeby jednak wprowadzić nowe sankcje, kraje Unii muszą o tym zdecydować jednomyślnie, a jest kilka państw "hamulcowych". Chodzi o na przykład Węgry, natomiast Cypr czy Grecja będą z pewnością chciały sankcje wobec Białorusi powiązać z twardym stanowiskiem wobec Turcji.
Niektórzy dyplomaci nie wykluczają także specjalnego posiedzenia ministrów spraw zagranicznych - które byłoby poświęcone Białorusi i Turcji - jeszcze przed zaplanowanym na koniec miesiąca nieformalnym spotkaniem. Do tej pory raczej wykluczano taką możliwość. Nie ma jednaj jeszcze w tej sprawie żadnych decyzji.