Na świecie, co roku, z powodu palenia papierosów i narażenia na oddziaływanie dymu tytoniowego co 5 sekund umiera człowiek.
W ramach Światowego Dnia Bez Papierosa (31 maja 2020) eksperci kampanii Płuca Polski pragną zmotywować palaczy do pożegnania się z nałogiem oraz zwrócić ich uwagę na obszerną listę zagrożeń powodowanych paleniem papierosów.
Według Krajowego Rejestru Nowotworów, w krajach europejskich, co piąty przypadek raka jest powodowany przez palenie papierosów. Nałóg ten jest jedną z głównych przyczyn zachorowania na nowotwory: płuca, krtani, gardła, jamy ustnej, przełyku, wątroby, żołądka, dolnych dróg moczowych, nosa i zatok, jelita grubego, odbytnicy, jajnika, trzonu macicy, trzustki, nerki i białaczki szpikowej.
Oficjalna lista chorób wywoływanych przez tytoń jasno wykazuje, że dym tytoniowy oddziałuje niemal na każdy wewnętrzny narząd człowieka.
Ponadto, jak informuje prof. Adam Antczak, Dym papierosowy odpowiada za 90% przypadków zachorowań na nieuleczalną przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP). Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) podaje, że POChP zajmuje 4 miejsce wśród najczęstszych przyczyn zgonów na świecie.
W wyniku ogłoszonego stanu epidemii z powodu wystąpienia wirusa SARS - CoV-2 oraz prowadzonych nad nim badań, pojawiło się dodatkowe poważne zagrożenie związane również z paleniem tytoniu.
Choroba, atakując układ oddechowy, uszkadza drogi oddechowe i płuca, które u palacza już są w gorszej kondycji. Większość badań wskazuje, że palenie tytoniu przyczynia się do ciężkiego przebiegu choroby, a nawet zwiększa ryzyko zgonu z powodu COVID-19 niemal dwukrotnie - 9,4 proc. wśród palących, a 5,6 proc. wśród osób niepalących papierosów.
1. Zobacz, jakie sytuacje z codziennego życia kojarzą ci się z papierosem
Wyodrębnienie takich momentów pozwala zastanowić się w jaki sposób można sobie poradzić z pustką, którą wywoła brak papierosa - mówi Magdalena Cedzyńska, kierownik Poradni Pomocy Palącym Centrum Onkologii w Warszawie. Może to być picie porannej kawy, stres w pracy, oglądanie filmu, czytanie gazety, spotkanie z przyjaciółmi, rozmowa przez telefon itd.
2. Zaakceptuj, że pierwsze dni mogą być trudne
Najtrudniejsze są cztery pierwsze dni, bo wtedy - w wyniku braku nikotyny w organizmie - występują tzw. objawy odstawienia - podkreśla psycholog Magdalena Cedzyńska. Dzieje się tak, ponieważ nikotyna silnie uzależnia. Trzeba przygotować się na to, że receptory w mózgu będą domagać się kolejnej dawki nikotyny, a osoba rzucająca palenie będzie walczyć z uporczywą chęcią sięgnięcia po kolejnego papierosa.
3. Nie wierz w mity: palenie wcale nie uspokaja
Jednym z mitów dotyczącym palenia jest przekonanie, że papierosy pomagają rozładować napięcie.
Wbrew temu, co uważają palacze, jest dokładne odwrotnie: palenie papierosów zwiększa stres, gdyż wtedy, kiedy spada poziom nikotyny w organizmie, czyli kilkanaście razy w ciągu dnia, prowokuje rozdrażnienie, spadek koncentracji i napięcie psychiczne. Gdy rzucamy palenie, warto znaleźć alternatywną metodę walki z przykrymi emocjami np.: zacząć uprawiać sport, pójść na jogę, nauczyć się technik relaksacji.
4. Unikaj miejsc kojarzących się z paleniem
Warto zastanowić się, czy palenie kojarzy nam się z konkretnym miejscem, np.: pokojem, kuchnią, balkonem, przystankiem autobusowym, parkiem.
Jeżeli ktoś palił w mieszkaniu, warto je przearanżować tak, aby nie przypominało już tak bardzo poprzedniego wnętrza. Można przestawić meble, kupić nową narzutę na sofę, zmienić rolety, przemalować ściany, powiesić plakat czy obraz. Lepiej omijać miejsca, w których wolno palić.
5. Zastanów się, co zrobić z wolnymi rękoma
Warto mieć przy sobie coś, co zajmie dłonie, np. piłeczkę antystresową, gumkę do włosów, długopis, breloczek. Można nosić ze sobą małe smakołyki zastępujące wkładanie papierosa do ust takie jak: pestki słoneczniki lub dyni, suszoną żurawinę, bezcukrowe gumy do żucia. Problem odruchu sięgania po papierosa można też łatwiej pokonać dzięki słomce lub wykałaczce trzymanych w ustach lub w dłoni.
6. Wcale nie musisz utyć
To jedna z najczęstszych obaw palaczy.
Jak twierdzi psycholog Magdalena Cedzyńska - w momencie, gdy osoby palące przestają trzymać w ręce papierosa, starają się go zastępować różnego rodzaju przekąskami. Jeżeli nie dba się o to, czy są one zdrowe, można przybrać na wadze. Dlatego na zabicie odruchu sięgnięcia po papierosa lepiej wybrać np.: warzywa pokrojone w paski. Takie przekąski można ustawić w mieszkaniu w miejscach, gdzie się paliło najczęściej. Warto też pić dużo płynów, zwłaszcza wody.
7. Pamiętaj, że zaprzestawanie palenia to proces, w którym ważna jest Twoja gotowość do tej zmiany
Motywujące są drobne sukcesy np. mniejsza liczba wypalanych papierosów i więcej czasu przeznaczonego na przyjemności.
8. Skorzystaj z profesjonalnej pomocy
Możesz ją znaleźć u lekarza rodzinnego, w specjalistycznej poradni lub dzwoniąc do Telefonicznej Poradni Pomocy Palącym na nr tel. 801 108 108 (czynna jest od pon. do pt. w godz. 11-19). Telefoniczna Poradnia Pomocy Palącym to ogólnopolska, specjalistyczna placówka świadcząca poradnictwo przez telefon dla osób, których dotyczy problem uzależnienia od tytoniu. Działa przy Zakładzie Epidemiologii i Prewencji Nowotworów Centrum Onkologii-Instytucie w Warszawie.
Jeśli planujesz zastosowanie środków farmakologicznych wspomagających rzucanie palenia, skonsultuj z lekarzem wybór odpowiednich produktów. Dobrze, by taka konsultacja odbyła się minimum tydzień przed wyznaczoną przez Ciebie datą zaprzestania palenia, ponieważ niektóre leki trzeba zacząć brać wcześniej.
9. Uprzedź swoje otoczenie, że rzucasz palenie i poproś o wyrozumiałość i wsparcie
Drażliwość może się pojawić już w kilka godzin po odstawieniu papierosów i trwać nawet kilka tygodni.
Często osoba rzucająca palenie staje się tak rozdrażniona i chwiejna emocjonalnie, że jest to dla niej i dla otoczenia bardzo uciążliwe. Uczucie to bywa określane jako: rozdygotanie, przeskoki od smutku do radości, płaczliwość, napięcie wewnętrzne. Niektórzy mówią wręcz, że “czują się jakby mieli eksplodować" - dodaje Cedzyńska.
Biologiczne przyczyny drażliwości można wyraźnie zmniejszyć stosując środki farmakologiczne wspomagające proces rzucania palenia lub łagodne środki uspakajające - radzi Cedzyńska. Dlatego warto skonsultować się z lekarzem lub poradzić się specjalisty dzwoniąc do TPPP.
10. Podstawową siłę w walce z obniżonym nastrojem stanowi Twoja psychika
Musisz wiedzieć, że rzucanie palenia to stan przejściowy. W chwilach zwątpienia, przypominaj sobie o tym, dlaczego chcesz się pozbyć nałogu. Zadbaj o siebie! Sprawiaj sobie przyjemności! Nagradzaj się!
W Światowym Dniu bez Papierosa, eksperci kampanii Płuca Polski podkreślają, jak ważne jest uświadomienie sobie mnogości zagrożeń wynikających z trwania w nałogu tytoniowym i przede wszystkim podkreślają, że nie istnieje bezpieczna liczba papierosów, które można wypalić, dotyczy to również e-papierosów.
Jakakolwiek forma podania nikotyny jest szkodliwa, a jedyną alternatywą dla palenia papierosów jest ich niepalenie. Całkowite zaprzestanie palenia tytoniu jest najskuteczniejszą metodą leczenia wielu chorób układu oddechowego, w tym POChP. Zerwanie z nałogiem to jednocześnie jedyna, w pełni udowodniona metoda, pozwalająca na zahamowanie postępu tej choroby cywilizacyjnej.
Warto wspomnieć, że korzyści z rzucenia nałogu palenia jest naprawdę wiele, a organizm natychmiast zaczyna się regenerować. Dość powiedzieć, że już po 20 minutach od wypalenia papierosa stabilizuje się puls, ciśnienie krwi powraca do normy i poprawie ulega praca serca. Rozpoznawalność intensywności smaków i zapachów powraca już po 2-3 dobach bez papierosa. Natomiast po 2 tygodniach niepalenia tytoniu układ krążenia zaczyna pracować na pełnych obrotach, dzięki temu zwiększa się wydolność organizmu i można spodziewać się poprawy kondycji.