Zdaniem autorów badań opisanych w "Proceedings of the National Academy of Sciences", bardzo szerokie badania ewolucyjne 230 gatunków naczelnych po raz pierwszy wykazały, że podstawową przyczyną, dla której człowiek odkrył kiedyś monogamię, była troska o potomstwo. Chodziło o to, by samicy, kobiecie z dzieckiem zapewnić opiekę i ochronić ją przed zakusami innych samców, mężczyzn, którzy chcąc mieć z nią własne potomstwo, mogliby próbować pozbyć się tego, które już jest.
Naukowcy z uniwersytetów w Londynie, Oksfordzie, Manchesterze i Auckland sugerują, że ten mechanizm z kolei doprowadził potem do kolejnego, zbawiennego dla nas efektu, lepsza opieka nad potomstwem pozwoliła mu się znacznie dłużej i spokojniej rozwijać. Z czasem przyczyniło się do to do rozwoju mózgu. Mówiąc krótko, dzięki monogamii naszych dalszych i bliższych przodków jesteśmy tak mądrzy.
Opublikowany równolegle na łamach czasopisma "Science" artykuł badaczy z Uniwersytetu w Cambridge stawia monogamię w nieco innym świetle. Na podstawie analizy przypadków 2,5 tysięcy ssaków, naukowcy sugerują, że wybór jednej partnerki dał samcom, mężczyznom możliwość opieki nad jedną samicą, kobietą i dzięki temu w ogóle umożliwił im reprodukcję. Według tej hipotezy samice do życia w pojedynkę, poza stadem skłoniła mała dostępność pożywienia. Samce z kolei, mała dostępność... samic. Takie zwyczaje upowszechniły się u części naczelnych, potem u ludzi.
Badacze sugerują, że odmienne wnioski płynące z obu badań mogą być wynikiem różnej liczby branych pod uwagę gatunków i różnic w określeniu, gdzie kończy się życie społeczne, a gdzie już zaczyna monogamia. Co do jednego obie grupy naukowców są zgodne, w życiu naszych przodków najpierw pojawiła się monogamia, dopiero potem wspólna opieka nad potomstwem.