Zawroty głowy są odczuciem zawirowań w głowie. Pacjenci, zgłaszając się do lekarza, twierdzą, że albo oni "wirują", a świat wokół nich jest stabilny (zawroty pochodzenia obwodowego) lub odwrotnie - otoczenie jest niestabilne (zawroty pochodzenia ośrodkowego).
Odczucie wirowania w głowie często jest powiązane ze spadkami cukru (hipoglikemią), zaburzeniami rytmu serca (w takim wypadku powoduje je niemiarowa fala krwi uderzająca do głowy) czy przy wahaniach ciśnienia tętniczego, a także niedoczynności lub nadczynności tarczycy. Zawroty mogą być również powikłaniem po zapaleniu ucha. Naturalnie mogą pojawić się u osób starszych obciążonych chorobami sercowo-naczyniowymi, kiedy jest zmniejszony przepływ krwi przez naczynia krwionośne w mózgu. Dzieje się tak dlatego, że światło tych naczyń ma zmniejszoną średnicę przez zmiany miażdżycowe.
Zdarza się również, że odczucie wirowania jest konsekwencją włączenia niektórych leków, szczególnie tych związanych z chorobami neurologicznymi, dlatego tutaj zawsze zalecam dużą ostrożność i powolne zwiększanie ich dawkowania.
Zawroty głowy, szczególnie te, które wystąpiły po raz pierwszy, należy jak najszybciej skonsultować. Ścieżkę diagnostyczną w większości przypadków powinniśmy rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Ten po wywiadzie, analizie okoliczności wystąpienia niepokojących objawów, zleci podstawowe badania laboratoryjne. Po zapoznaniu się z wynikami zdecyduje, czy diagnostyka zostanie zatrzymana na tym etapie, czy nastąpi jej pogłębienie u neurologa lub laryngologa - wyjaśnia dr Maliszewska.
Ustalenie przyczyny zawrotów głowy to podstawa do tego, aby móc je kontrolować i odpowiednio zareagować w przypadku ich wystąpienia. Na przykład przy łagodnych położeniowych zawrotach głowy spowodowanych przemieszczeniem się malutkich kamyczków (otolitów) w kanałach błędnika, należy wykonać tzw. manewr leczniczy Epley’a, który spowoduje natychmiastową ulgę i poprawę samopoczucia.
Gdy ta przyczyna nie jest znana lub zawroty pojawią się po raz pierwszy i mają łagodną postać, należy powoli usiąść, wypić przynajmniej dwie szklanki wody oraz sprawdzić podstawowe parametry jak ciśnienie, poziom cukru czy temperatura ciała. Należy także umówić wizytę u lekarza rodzinnego lub neurologa.
Dr n. med. Maria Maliszewska - specjalistka w zakresie neurologii i epileptologii z ponad 20-letnim doświadczeniem, przyjmująca pacjentów w Centrum Neurologii, Padaczki i Psychiatrii Neurosphera. Specjalizuje się w diagnozowaniu zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego, ze szczególnym uwzględnieniem migreny i padaczki. Członkini Polskiego Towarzystwa Neurologicznego.