To pierwszy raz, kiedy Komisja Europejska wybrała konkretne projekty, które zaproponowała objąć statusem Europejskich Projektów Wspólnego Interesu w dziedzinie Obrony. Oznacza to, że Bruksela uznała je za kluczowe dla bezpieczeństwa Unii Europejskiej i chce wspierać ich wspólną realizację przez państwa członkowskie.
Bruksela wybrała pięć projektów spośród dziewięciu propozycji zgłoszonych wcześniej przez państwa członkowskie. Wszystkie mają charakter transgraniczny i zakładają wspólne opracowywanie technologii oraz sprzętu wojskowego. Polska uczestniczy we wszystkich pięciu przedsięwzięciach. Wybrane projekty dotyczą rozwoju dronów i systemów do ich zwalczania, wspólnej obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej, ochrony infrastruktury podmorskiej, rozwoju technologii kosmicznych oraz wzmocnienia bezpieczeństwa wschodniej granicy Unii Europejskiej.
Wschodnia flanka priorytetem
Dla Polski najważniejszy jest projekt dotyczący wzmocnienia wschodniej granicy Unii Europejskiej. Ma zwiększyć bezpieczeństwo całej wschodniej flanki oraz poprawić gotowość obronną państw UE. W przedsięwzięciu uczestniczy 13 państw Unii Europejskiej, a także Ukraina i Norwegia. Łączna wartość planowanych inwestycji szacowana jest na 60–100 miliardów euro do 2036 roku.
Europejskie drony
Jednym z najważniejszych przedsięwzięć jest także projekt dotyczący dronów i systemów do ich zwalczania. Zakłada on wspólne opracowanie nowoczesnych dronów i systemów obrony przed nimi, które będą mogły wykorzystywać armie państw Unii Europejskiej. W projekcie uczestniczy 16 państw Unii Europejskiej oraz Ukraina, a wartość planowanych inwestycji szacowana jest na 3,5–5 miliardów euro do 2033 roku.
Wspólna tarcza przeciw rakietom
Kolejny projekt zakłada stworzenie wspólnego europejskiego systemu obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej wraz z systemem wczesnego ostrzegania. Ma on lepiej chronić europejską przestrzeń powietrzną przed rakietami i innymi zagrożeniami z powietrza. W przedsięwzięciu uczestniczy 15 państw Unii Europejskiej oraz Ukraina. Wartość planowanych inwestycji szacowana jest na 55–80 miliardów euro do 2040 roku.
Pozostałe dwa wybrane projekty dotyczą rozwoju technologii kosmicznych oraz ochrony znajdującej się na dnie mórz infrastruktury krytycznej, takiej jak kable telekomunikacyjne, energetyczne czy gazociągi. Według Komisji Europejskiej są to przedsięwzięcia zbyt kosztowne i zbyt skomplikowane, by poszczególne państwa realizowały je samodzielnie. Wspólne działania mają przyspieszyć rozwój nowoczesnego uzbrojenia, zwiększyć interoperacyjność europejskich armii i obniżyć koszty.
Na początek Komisja Europejska przeznaczyła na projekty 325 milionów euro. Teraz propozycję muszą zatwierdzić państwa członkowskie. Jeśli tak się stanie, pięć inicjatyw otrzyma status Europejskich Projektów Wspólnego Interesu w dziedzinie Obrony, co otworzy im drogę do znacznie większego finansowania z kolejnego budżetu Unii Europejskiej na lata 2028–2034.
