RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Ostatni niezłomny. Historia "Lalka" z Lubelszczyzny

Czwartek, 1 marca 2012 (19:15)

Broń złożył dopiero w 1963 roku, padając w czasie obławy od kul z karabinu maszynowego zomowca. Mowa o Józefie Franczaku, pseudonim Laluś, Lalek, przedwojennym sierżancie Wojska Polskiego. Chciał żyć jak wszyscy, ale musiał się ukrywać, wielokrotnie wymykając się SB.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google
Ostatni niezłomny. Historia "Lalka" z Lubelszczyzny
/RMF FM

Po 17 września jego oddział na Wołyniu rozbroiła Armia Czerwona. Uciekł i wrócił w rodzinne strony, gdzie zajął się partyzantką. Chciał walczyć o Polskę i wstąpił nawet do Pierwszej Armii Wojska Polskiego. Zdezerterował, gdy kazano mu walczyć z partyzantami z AK. Próbował podjąć pracę na Pomorzu, ale został rozpoznany i znów musiał uciekać. Wrócił do Majdanu Kozic Górnych pod Piaskami na Lubelszczyźnie. Od tamtej pory aż do 1963 roku ukrywał się w lesie. Na początku działał w oddziałach partyzanckich, ostatnie dwa lata życia był już sam.

Narzeczona i syn

Księża nie chcieli dać im ślubu, bo obawiali się SB. W 1958 roku na świat przychodzi syn Marek. Nazywa się Mazur. To panieńskie nazwisko matki, żeby nie wzbudzać podejrzeń. SB i tak się dowiaduje. Pamiętam otaczanie domu przez milicję, wielogodzinne rewizje, miałem wtedy 5 lat. Nie rozumiałem o co chodziło. Mama nie powiedziała mi. Ojca widział tylko raz, ale nie wiedział, że to ojciec. Mama z dziadkiem zabrali mnie na pole pod las. Były żniwa. Ze snopu siana wyszedł mężczyzna ,popatrzył, po czym poszedł w kierunku lasu - mówi pan Marek. Kilka lat później dowiedziałem się, że to był mój tata.

Obława

21 października 1963 roku. Wśród około 200 osób, które przez lata pomagały mu się ukrywać, w końcu SB udaje się pozyskać agenta - tak wynika z materiałów IPN. 35-osobowy oddział ZOMO okrąża jedną z posesji w rodzinnej wsi. "Lalek" próbuje uciekać, udaje mu się dobiec na pole tuż obok lasu. Stojąc twarzą w twarz z jednym z milicjantów, otrzymuje śmiertelną serię z karabinu.

Nawet po śmierci nie dali mu spokoju

Prokurator prowadząca śledztwo zarządziła odcięcie głowy. Kazała ją zachować, żeby na podstawie analizy zębów w przyszłości mieć dowód przeciwko dentyście , który leczył "Lalkowi" zęby. Z sekcji zwłok wynikało, że był pod opieką stomatologa. Głowy nigdy nie odnaleziono. Zaprzyjaźniony grabarz dał znać, gdzie zwłoki pochowano w Lublinie. Po kryjomu odkopano je i przewiezione do Piask, gdzie spoczywają w grobie.

Franczak - nazwisko wyklęte

Dopiero na początku lat 90. syn "Lalka" - Marek sądownie zmienia nazwisko na Franczak. W III RP dopiero 17 marca 2008 r. prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczyński nadał pośmiertnie Józefowi Franczakowi ps. "Lalek" Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. W Piaskach stanął pomnik poświęcony ostatniemu partyzantowi.


Źródło: RMF FM

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: