O zmianie pory roku świadczy co najmniej kilka kwestii: nagły spadek temperatury, szare i coraz krótsze dni. Z szafy wyciągamy płaszcze i szaliki. Na drzewach pojawią się żółte liście. To wszystko świadczy o końcu lata i początku jesieni. Okazuje się jednak, że nie ma jednej daty jej rozpoczęcia.
Jesień meteorologiczna. Co oznacza?
Wraz z pierwszym dniem września rozpoczyna się jesień meteorologiczna. To właśnie wtedy oficjalnie żegnamy lato w meteorologicznych statystykach i rozpoczynamy nowy okres pomiarowy. Dzięki temu klimatolodzy mogą łatwiej analizować i porównywać dane pogodowe z różnych lat, zawsze odnosząc się do tych samych, jasno określonych ram czasowych. Początek meteorologicznej jesieni nie oznacza jednak gwałtownej zmiany pogody. Wrzesień potrafi jeszcze zaskoczyć letnimi temperaturami i słoneczną pogodą, a prawdziwie jesienne klimaty mogą pojawić się dopiero za kilka tygodni.
Jesień astronomiczna i kalendarzowa
Kolejnym terminem związanym z początkiem jesiennego sezonu jest tzw. jesień astronomiczna, którą wyznacza równonoc jesienna, czyli moment, gdy dzień i noc trwają niemal tyle samo. W 2026 roku na półkuli północnej przypadnie ona dokładnie 23 września, pokrywając się z początkiem jesieni kalendarzowej. To właśnie wtedy oficjalnie pożegnamy kalendarzowe lato. Warto nadmienić, że długość trwania poszczególnych pór roku nie jest identyczna, co wynika z eliptycznego kształtu orbity Ziemi. Jesień na półkuli północnej trwa średnio około 89,8 dnia, podczas gdy na południowej - nawet 92,8 dnia. Od równonocy dni stają się coraz krótsze, a tempo ich skracania jest największe.
Jesień termiczna i fenologiczna
Oprócz najbardziej znanych podziałów, wyróżniamy jeszcze jesień termiczną i fenologiczną. Ta pierwsza zaczyna się, gdy średnia dobowa temperatura spada do przedziału 5-15 stopni Celsjusza. To właśnie wtedy coraz częściej sięgamy po cieplejsze ubrania, a wieczory spędzamy z kubkiem herbaty. Dlatego, choć zmiany w przyrodzie i pogodzie związane z nadejściem kolejnej pory roku są już widoczne gołym okiem, to pierwszy dzień jesieni nie w każdym rozumieniu oznacza to samo. Funkcjonują bowiem co najmniej trzy daty startu nowej pory roku. Dlatego jedni witają jesień już 1 września, a inni dopiero pod koniec miesiąca.
Kiedy nastąpi zmiana czasu na zimowy w 2026 roku?
Z racji zmiany pory roku jesienią przyjdzie nam przestawić zegarki na czas zimowy. Mimo że temat zniesienia zmiany czasu wraca co roku, Unia Europejska wciąż nie podjęła w tej sprawie ostatecznej decyzji. Komisja Europejska analizuje 10 scenariuszy dotyczących przyszłości tego rozwiązania. Próba zmiany tej sytuacji przeprowadzona w 2019 roku zakończyła się niepowodzeniem. Państwa członkowskie nie były w stanie porozumieć się co do wyboru jednolitego czasu – letniego lub zimowego – dla całej wspólnoty. Różnice zdań dotyczą głównie potencjalnych utrudnień w funkcjonowaniu jednolitego rynku oraz obaw o rozbieżności między strefami czasowymi sąsiadujących krajów.
W tym roku wskazówki zegara cofniemy w nocy 25 października z godz. 3 na 2.
