Nie jest to nowe zjawisko. Jego naturę opisywali rozmaici badacze. W XVIII wieku anonim pisał o polskiej szlachcie, że nie cierpi "barwienia się naukami', a niejaki Adam Mickiewicz w "Ostatnim zajeździe na Litwie" opisywał najgorsze cechy Polaków, a to: bezinteresowną zawiść, niezdolność do samodzielnego działania i zastępowanie rozumu chciejstwem. Podsumował to świetnie Norwid pisząc, że narodem jesteśmy wspaniałym, ale społeczeństwem marnym. Widać to w internecie, w którym aktywni są wszyscy Ci, którzy z agresji, niechęci do inaczej myślących, anonimowości uczynili podstawę do społecznego zaistnienia.
Samo zjawisko nie jest ani nowe, ani szczególnie poruszające. Taka grupa społeczna istniała od dawna. Za komuny pisała anonimy do komitetów z donosami na sąsiadów (co zresztą świadczy o sukcesie programu zwalczania analfabetyzmu). Za demokracji też pisuje do administracji, co drugi list do wojewodów, ministrów itd. jest anonimowy, a od czasu gdy pojawił się komputer jako maszyna do pisania jest tego jeszcze więcej. Podobnie jest w każdym państwie. Wszystkie badania nad współczesnymi społeczeństwami wskazują, że ok. 10 proc. populacji reprezentuje poziom frustracji i agresji znacznie przewyższający średnią.
Ale! W socjologii istnieje pojęcie kapitału ludzkiego i kapitału społecznego. Uczeni powszechnie uważają, że podstawą rozwoju społecznego jest wzrastanie kapitału ludzkiego. Liczy się więc wykształcenie, zdrowie, potencjał demograficzny, poziom zaspokojenia potrzeb życiowych. Ale od pewnego momentu czynniki te nie działają. Zaczyna liczyć się kapitał społeczny: czyli zaufanie do innych, tolerancja, optymistyczny stosunek do rzeczywistości, wiara w siły własne i wiarygodność przyjaciół. Niestety, w Polsce z tym odstajemy od innych społeczeństw europejskich. Jeśli popatrzymy na kraje, w których żyje się najlepiej (np. Skandynawia), to przeciętny Duńczyk w 80-90 proc. ma zaufanie do innych. W Polsce 10-20 proc. Jeden Duńczyk (aby pozostać przy tym przykładzie) działa w ponad dwóch organizacjach pozarządowych, w Polsce co 6 Polak gdzieś jest aktywny społecznie. Reszta siedzi i komentuje wpisy innych w internecie. To zastępuję Im aktywność rzeczywistą. Po co zrobić coś dla innych, jak można im nawrzucać.
Odnoszę się z szacunkiem do tych ludzi. Piszę o Nich zawsze dużą literą. Widzę w Nich i w zmianie ich postaw olbrzymią rezerwę rozwojową Polski. Z bezmyślnej agresji się wyrasta, z Kmicica zawsze może zrodzić się Babinicz. Tylko On musi chcieć, a my powinniśmy cierpliwie i z pokorą Im pomóc.
W mordę go, w ryja!
Chciałbym w tym miejscu wyrazić solidarność z Konradem Piaseckim, z którym dzielę miejsce na tym portalu. Napisał on wczoraj tekst, w którym protestuje przeciwko mordobiciu jako sposobowi rozstrzygania konfliktów społecznych i politycznych. Odezwali się zaraz internauci, którym idea ta nie odpowiada. Uznali oni bowiem, że tylko solidne danie „z liścia” przybliży nas do ideału społeczeństwa obywatelskiego, rozwiąże problemy społeczne, zapewni nowe miejsca pracy. Moja solidarność z Piaseckim wynika ze wspólnoty losu. Pod moimi wynurzeniami też pojawiają się wpisy, które idą w tym duchu. Pewna część narodu internautów szczerze mnie nie cierpi i nie mogąc dać mi w mordę, wylewa – anonimowo ma się rozumieć – na mnie pomyje.
Tagi:
internet