RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Na czym będzie polegać polska prezydencja

Wtorek, 28 czerwca 2011 (13:20)

Choć potocznie mówi się, że Polska od 1 lipca przejmuje przewodnictwo w UE, to w rzeczywistości rola rotacyjnych prezydencji sprowadza się do kierowania pracami Rady Unii Europejskiej. Znaczenie prezydencji zostało ograniczone po wejściu w życie Traktatu Lizbońskiego w 2009 roku.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google

Rada UE, zwana Radą ministrów, została powołana na mocy traktatów rzymskich z 1957 roku. W posiedzeniach Rady uczestniczą ministrowie każdego kraju członkowskiego w zależności od tego, co jest przedmiotem spotkania. Na przykład jeśli w porządku obrad są zagadnienia związane z ochroną środowiska, w posiedzeniu biorą udział ministrowie środowiska, a takie spotkanie nazywa się Radą ds. środowiska.

Ministrowie 27 krajów spotykają się zazwyczaj w Brukseli, a czasami w Luksemburgu: w kwietniu, czerwcu i październiku. Przyjęło się natomiast, że każda prezydencja organizuje w swoim kraju nieformalne posiedzenia ministrów. W odróżnieniu od formalnych rad w Brukseli i Luksemburgu, na tych nieformalnych posiedzeniach nie są podejmowane decyzje, ale jest to znakomita okazja, by przygotować grunt pod przyszłe porozumienie albo wyznaczyć kierunki polityki w przyszłości. De facto na tych dwudniowych spotkaniach w mniej oficjalnej atmosferze ministrowie często lepiej się dogadują, a potem na którymś z formalnych spotkań potwierdzają tylko zawarty kompromis. Dla prezydencji - nieformalne rady to doskonała okazja do zaprezentowania się i promocji kraju.

Dyskusjami ministrów UE kieruje szef odpowiedniego resortu z kraju sprawującego właśnie rotacyjną półroczną prezydencję. Zatem od 1 lipca do końca 2011 roku posiedzeniom Rady przewodniczyć będą ministrowie z Polski. Wyjątkiem jest Rada ds. zagranicznych: Traktat Lizboński stanowi bowiem, że na jej czele stoi wysoki przedstawiciel ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, zwany potoczenie szefem unijnej dyplomacji. Od listopada 2009 roku urząd ten pełni Brytyjka Catherine Ashton. Przed wejściem w życie Traktatu Lizbońskiego na czele tej rady (która nazywała się wówczas Radą ds. ogólnych i stosunków zewnętrznych) stał szef dyplomacji kraju sprawującego 6-miesięczną prezydencję.

W przygotowaniach posiedzeń ministrów ważną, ale zakulisową rolę odgrywa Komitet Stałych Przedstawicieli (od francuskiego skrótu zwany COREPER), którego zadaniem jest poszukiwanie kompromisu między rządami krajów członkowskich, by przygotować decyzje podejmowane przez ministrów. Przewodniczy mu ambasador kraju sprawującego prezydencję, czyli przez najbliższe pół roku - Stały Przedstawiciel RP przy UE Jan Tombiński.

Żeby zapewnić ciągłość prac Rady UE, Traktat Lizboński wprowadził tzw. tria, łącząc kolejne prezydencje w grupy trzech krajów sprawujące przewodnictwo przez kolejne 18 miesięcy. Polska jest największym krajem tria, w skład którego wchodzą jeszcze Dania i Cypr.

Łącznie możliwych jest 10 konfiguracji Rady UE - Rada ds. ogólnych i stosunków zewnętrznych została po 1 grudnia 2009 podzielona na dwie osobne rady.

Najstarszymi konfiguracjami spotkań ministrów są - obok Rady ds. ogólnych i Rady ds. zagranicznych - Rada ds. rolnictwa i rybołówstwa oraz Rada ds. gospodarczych i finansowych (tzw. Ecofin), gdzie zasiadają ministrowie finansów.

Obszarem prac comiesięcznej Rady ds. ogólnych, zazwyczaj pod kierunkiem odpowiedniego ministra ds. europejskich (albo zagranicznych), są kwestie dotyczące więcej niż jednej unijnej polityki, np. dalszego rozszerzenia UE czy przygotowania wieloletniej unijnej perspektywy finansowej. Przygotowuje ona także spotkania Rady Europejskiej, czyli szczytów z udziałem szefów państw i rządów.

W comiesięcznych posiedzeniach Rady ds. zagranicznych uczestniczą ministrowie spraw zagranicznych pod kierunkiem szefowej unijnej dyplomacji. W spotkaniach czasem biorą udział także szefowie resortów obrony albo ministrowie odpowiedzialni za pomoc rozwojową. Zadaniem tej rady jest podejmowanie decyzji dotyczących polityki zewnętrznej Unii na podstawie kierunków wyznaczonych przez przywódców.

Decyzje w czasie spotkań ministrów UE zapadają zazwyczaj w systemie kwalifikowanej większości głosów. W niektórych obszarach, np. polityki fiskalnej czy obronnej, obowiązuje zasada jednomyślności; oznacza to, że jeden kraj może zawetować podjęcie decyzji. Zasada zwykłej większości jest stosowana tylko w przypadku kwestii proceduralnych.


Źródło: RMF24/PAP

Najważniejsze Fakty

Dalsza część artykułu pod materiałem video: