Dlaczego ból gardła w nocy może się nasilać?
Nocne nasilenie bólu gardła nie ma jednej przyczyny. Najczęściej składa się na to kilka czynników występujących jednocześnie: od zmniejszenia nawilżenia śluzówki, przez zaleganie wydzieliny, po większą wrażliwość na objawy w momencie, gdy organizm znajduje się w stanie odpoczynku.
Ekspozycja na suche powietrze
Suche powietrze w sypialni (na skutek spadku wilgotności) przyczynia się do nadmiernego wysychania fałdów głosowych krtani, co z kolei wywołuje m.in. podrażnienie i ból gardła [1].
Niska wilgotność powietrza przyczynia się również do wysuszenia błon śluzowych układu oddechowego. W efekcie bariera chroniąca przed patogenami chorobotwórczymi działa gorzej, co sprzyja wnikaniu drobnoustrojów do komórek nabłonkowych błony śluzowej [2].
Spanie w pozycji na wznak
Pozycja leżąca, szczególnie na wznak, sprzyja podrażnieniu gardła. Głównym powodem jest spływająca wydzielina po tylnej jego ścianie [1]. Ponadto w takiej pozycji śluz łatwiej zalega, wywołując uczucie drapania, konieczność częstego przełykania, kaszel, odchrząkiwanie. To wszystko sprzyja podrażnieniu gardła, co objawia się jego bólem [3].
Silniejszy ból gardła w nocy możesz odczuwać w związku z chorobą refluksową przełyku. Gdy leżysz na wznak, stwarzasz warunki sprzyjające cofaniu się kwaśnej treści pokarmowej [4].
Spadek produkcji śliny
Wydzielanie śliny podlega rytmowi dobowemu, najniższe wartości osiągając podczas snu. W godzinach nocnych zmniejsza się jej produkcja, co ogranicza naturalne nawilżanie błon śluzowych jamy ustnej i gardła. W efekcie prowadzi to do wysychania, podrażnienia i pojawienia się dolegliwości bólowych odczuwanych po przebudzeniu [5].
Chrapanie
Chrapanie może być jedną z przyczyn bólu gardła w nocy i odczuwanego po przebudzeniu. Zjawisko to powstaje w wyniku drgań tkanek górnych dróg oddechowych podczas przepływu powietrza przez częściowo zwężone drogi oddechowe. Powtarzające się przez wiele godzin wibracje mogą prowadzić do miejscowego podrażnienia tkanek gardła i dawać uczucie dyskomfortu [6].
Jak złagodzić nocny ból gardła?
Sposoby łagodzenia bólu gardła zależą przede wszystkim od jego przyczyny. Metody na dolegliwości związane np. z suchością w jamie ustnej mogą różnić się od tego, jak leczyć ból gardła w nocy spowodowany infekcją.
Gdy ból gardła ma związek z przesuszonym powietrzem w sypialni, zadbaj o nawilżenie pomieszczenia. Przed pójściem spać przewietrz pokój, a jeśli wilgotność powietrza jest za niska – zastosuj nawilżacz powietrza.
Jeśli regularnie budzisz się z suchym gardłem, spróbuj ograniczyć oddychanie przez usta, które odpowiada za przesuszenie błony śluzowej. Powodem może być niedrożność nosa [1], wywołana np. polipami nosa, przerośniętymi migdałkiem gardłowym, zaburzeniami budowy anatomicznej nosa [1].
Jeśli dokucza Ci silny ból gardła, prowadzący do wybudzeń, możesz sięgnąć po preparaty łagodzące objawy, np. tabletki do ssania z substancjami o działaniu przeciwzapalnym, pastylki zawierające substancje powlekające błonę śluzową czy spraye nawilżające [7].
Pamiętaj! W walce z bólem gardła istotne jest nie tylko eliminowanie objawów, ale przede wszystkim leczenie przyczyny podstawowej, np. infekcji wywołującej ostry ból gardła, alergii, refluksu czy bezdechu sennego. Dlatego jeśli dolegliwości nie mijają, warto skonsultować się z lekarzem.
Artykuł na zlecenie marki Chlorchhnaldin
Źródła
[1] Dąbrowski P. Nasal obstruction – causes, diagnosis, and treatment. Lekarz POZ. 2017;3(1):19-28.
[2] Witryna: https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C94989%2Cekspertka-gdy-powietrze-w-pomieszczeniach-jest-suche-bardziej-zagrazaja-nam (dostęp: 1.06.2026).
[3] Witryna: https://www.urmc.rochester.edu/news/publications/health-matters/postnasal-drip-and-sinusitis-whats-the-connection (dostęp: 1.06.2026).
[4] Małecka-Panas E. Choroba refluksowa przełyku (refluks): przyczyny, objawy i leczenie. Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/przelyk/50731,choroba-refluksowa-przelyku-refluks-przyczyny-objawy-i-leczenie (dostęp: 1.06.2026).
[5] Thie NM, Kato T, Bader G, Montplaisir JY, Lavigne GJ. The significance of saliva during sleep and the relevance of oromotor movements. Sleep Med Rev. 2002 Jun;6(3):213-27. doi: 10.1053/smrv.2001.0183. PMID: 12531122.
[6] Dzieciolowska-Baran E, Gawlikowska-Sroka A, Czerwinski F. Snoring - the role of the laryngologist in diagnosing and treating its causes. Eur J Med Res. 2009 Dec 7;14 Suppl 4(Suppl 4):67-70. doi: 10.1186/2047-783x-14-s4-67. PMID: 20156729; PMCID: PMC3521326.
[7] Wiercińska M. Ból gardła – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby. Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/objawy/105644,bol-gardla-przyczyny-objawy-leczenie-i-domowe-sposoby (dostęp: 1.06.2026).