Dla Polski stawka jest wysoka. Warszawa liczy w nowym budżecie na około 123 miliardy euro. Chodzi przede wszystkim o pieniądze na politykę spójności i rolnictwo, których Polska nie chce stracić. Nie możemy zadowolić wszystkich. Mamy jednak nadzieję, że każdy znajdzie w kompromisie coś dla siebie – mówił w Parlamencie Europejskim Thomas Byrne, irlandzki minister stanu ds. europejskich, przedstawiając stanowisko irlandzkiej prezydencji.
Po jednej stronie jest grupa państw pod przewodnictwem Niemiec, która domaga się dużych cięć w przyszłym budżecie, nawet o setki miliardów euro. Państwa te chcą ograniczenia tradycyjnych wydatków i przesunięcia większych pieniędzy na obronność, bezpieczeństwo i konkurencyjność. Po drugiej stronie jest natomiast 17 państw, w tym Polska, które sprzeciwiają się cięciom w polityce spójności i rolnictwie.
Irlandzka prezydencja próbuje znaleźć kompromis nie tylko w sprawie wydatków, ale także tego, skąd wziąć pieniądze na unijny budżet. Chodzi o kwestię nowych źródeł pieniędzy dla Brukseli. Nowe zasoby własne będą odgrywały kluczową rolę (…) równolegle do kwestii wielkości budżetu – podkreślał Byrne.
Irlandia stawia warunki
Irlandzka prezydencja stawia trzy warunki. Nowe źródła pieniędzy muszą przynieść znaczące wpływy, muszą uzyskać jednomyślną zgodę wszystkich państw i muszą być możliwe do wprowadzenia już od 2028 roku. Polska już jasno postawiła tutaj swoją czerwoną linię – nie zgadza się, żeby dochody z ETS stały się źródłem pieniędzy dla budżetu UE.
W ostatnim liście państw polityki spójności podkreślono z kolei, że nowe podatki i opłaty muszą być sprawiedliwe i nieregresywne, czyli nie mogą bardziej obciążać biedniejszych państw niż bogatszych. To może być jeden z najtrudniejszych punktów negocjacji. Komisja przekonuje, że dzięki nowym źródłom pieniędzy można ograniczyć presję na krajowe składki. Niektórzy dyplomaci krajów członkowskich UE odpowiadają jednak, że nie są to pieniądze znikąd – to w praktyce pieniądze, które zamiast do budżetów państw trafią do budżetu UE.
Będzie porozumienie przywódców UE?
Celem irlandzkiej prezydencji jest porozumienie przywódców UE w sprawie całego budżetu jeszcze przed końcem tego roku. Można się spodziewać, chociaż o tym oficjalnie prezydencja irlandzka nie mówi, że nowa propozycja będzie zawierała propozycję cieć, nawet rzędu kilkuset (np. 200) miliardów euro. To oczywiście byłoby niekorzystne dla Polski.