RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Po ponad pół wieku ludzkość wraca na Księżyc

Autor: Publikacja: Środa, 1 kwietnia 2026 (18:42)

Startuje misja Artemis II. Jeśli wszystko przebiegnie zgodnie z planem i pogoda będzie dobra, w nocy z Centrum Kosmicznego im. Kennedy'ego na Florydzie wyruszy w stronę Księżyca rakieta SLS z pojazdem Orion i czteroosobową załogą na pokładzie. Dwugodzinne okno startowe otwiera się o 00:24 czasu polskiego. Po ponad 52 latach od poprzedniej misji księżycowej ludzie znów znajdą się w pobliżu Srebrnego Globu. W najdalszym punkcie załoga ustanowi nowy rekord odległości, na jaką kiedykolwiek ludzie oddalili się od naszej planety.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google

Tym razem astronauci nie znajdą się na orbicie naszego satelity. Przelecą natomiast kilka tysięcy kilometrów za Księżycem i wrócą w stronę Ziemi. 

Transmisję można oglądać tutaj:

Zalety trajektorii lotu

Trajektoria lotu, zwana trajektorią wolnego powrotu, ma kilka zalet. Po pierwsze i najważniejsze - jest najbardziej bezpieczna. Orion poleci w stronę, gdzie Księżyca jeszcze nie ma. Nasz naturalny satelita okrąża Ziemię i w ciągu tych czterech dni podróży astronautów dopiero przesunie się w miejsce, gdzie oni zamierzają go spotkać. Tam siła grawitacji Księżyca zakrzywi trajektorię ruchu Oriona tak, że zacznie on wracać w stronę Ziemi. 

I tu jest ten kluczowy element bezpieczeństwa. Gdyby systemy pojazdu zawiodły, do powrotu nie trzeba odpalać silników, załoga nie odleci w przestrzeń kosmiczną, wróci w stronę Ziemi. Wystarczy, że rakieta zostanie wystrzelona w odpowiednim kierunku, z odpowiednią prędkością i w odpowiedniej chwili. 

Kolejna zaleta tej trajektorii wiąże się z ograniczeniem ilości paliwa potrzebnego do wykonania wszystkich manewrów. Rakieta SLS Block 1 (z górnym stopniem ICPS) nie ma dostatecznie dużej mocy, by zapewnić że po wystrzeleniu na trajektorię do Księżyca pojazd Orion wraz z Europejskim Modułem Serwisowym, zachowa dostatecznie dużo paliwa na manewry orbitalne w pobliżu Srebrnego Globu. Zarówno wejście na orbitę księżycową, jak i wystrzelenie pojazdu na trajektorię w kierunku Ziemi wymagałoby paliwa, którego na jego pokładzie nie ma. Paliwo, które jest, zarezerwowano głównie na korekty trajektorii, testy systemów i ewentualne manewry awaryjne.

 

Powrót człowieka na Ksieżyc

Taka strategia wiąże się też z innym scenariuszem powrotu na Księżyc. Załoga tym razem ma głównie testować systemy podtrzymania życia, komunikacji, czy ochrony przed promieniowaniem, wszystko to, co w Orionie jest nowe w porównaniu ze starzejącą się już technologią znaną z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

Dodatkowo jeszcze kluczowym testem będzie samo lądowanie. Orion będzie wracał z Księżyca znacznie szybciej niż pojazdy dokujące do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, to około 11 km/s, w porównaniu z prędkością nieco poniżej 8 km/s w przypadku np. pojazdów Crew Dragon czy Sojuz. Jest w tej chwili jedynym pojazdem załogowym zdolnym do takiego manewru. 

Za transport astronautów na powierzchnię Księżyca i potem z powrotem na orbitę Srebrnego Globu mają z kolei odpowiadać budowane dopiero pojazdy komercyjnych firm Space X i Blue Origin. Orion będzie miał tam załogę dostarczyć, a potem bezpiecznie sprowadzić na Ziemię. 

Załoga Artemis II

W skład załogi Artemis II wchodzi troje astronautów NASA oraz jeden astronauta Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej (CSA). Dowódcą misji jest Reid Wiseman, inżynier systemów komputerowych i doświadczony pilot marynarki wojennej USA, uczestnik misji na ISS. Funkcję pilota pełni Victor Glover, inżynier, pilot testowy marynarki wojennej, uczestnik misji Crew-1 na ISS, gdzie spędził 167 dni i wykonał cztery spacery kosmiczne. Specjalistą misji jest Christina Koch, inżynier elektryk, fizyk, rekordzistka pod względem długości pojedynczego pobytu kobiety w kosmosie (328 dni), która podczas swej misji na ISS uczestniczyła w pierwszym w pełni kobiecym spacerze kosmicznym. Specjalistą misji jest też Jeremy Hansen z CSA, pilot myśliwca CF-18, dla którego będzie to pierwszy lot w Kosmos. 

To lot pełen historycznych odniesień, Glover będzie pierwszym Afroamerykaninem, Koch - pierwszą kobietą, a Hansen - pierwszym nie-Amerykaninem w księżycowej podróży.

NASA otrzymała zadanie powrotu na Księżyc

Artemis II to drugi lot w ramach programu Artemis i pierwszy z udziałem załogi. Jest to także drugi start rakiety SLS oraz trzeci lot statku Orion. Kolejna misja, Artemis III, planowana w przyszłym roku będzie miała na celu przetestowanie systemów dokowania i lądowników księżycowych jeszcze na orbicie Ziemi. Misje Artemis IV i V planowane są na 2028 roku i mają podjąć próbę pierwszego od czasów Apollo 17 lądowania ludzi na powierzchni Księżyca. 

Jak przypomina portal NASAspaceflight, po zakończeniu programu Apollo w 1972 roku NASA skoncentrowała się na lotach na niską orbitę okołoziemską, realizując przez 39 lat program wahadłowców kosmicznych. Po katastrofie Columbii w 2003 roku rozpoczęto prace nad nowym programem, Constellation, który jednak został anulowany z powodu problemów finansowych i technologicznych. Pozostawiono jedynie kapsułę Orion, a nowym systemem nośnym stała się rakieta SLS.

W 2017 roku, na mocy dyrektywy prezydenckiej, NASA otrzymała zadanie powrotu na Księżyc z wykorzystaniem Oriona, SLS oraz partnerów komercyjnych. Program nazwano Artemis, na cześć greckiej bogini Księżyca i siostry Apolla. Po licznych opóźnieniach, spowodowanych m.in. pandemią COVID-19, w listopadzie 2022 roku odbył się bezzałogowy lot Artemis I, który przetestował kluczowe systemy Oriona i SLS. 

Statek Orion

Rakieta SLS to dwustopniowy, superciężki system nośny, wykorzystujący ciekły wodór, ciekły tlen oraz paliwo stałe. Pierwszy stopień wyposażony jest w cztery silniki RS-25, wcześniej używane w wahadłowcach. Dwa pięciosegmentowe boostery na paliwo stałe zapewniają dodatkowy ciąg podczas startu. Drugi stopień, ICPS (Interim Cryogenic Propulsion Stage) bazuje na sprawdzonych rozwiązaniach z rakiet Delta.

Na szczycie rakiety znajduje się statek Orion z europejskim modułem serwisowym (ESM), dostarczającym energię, napęd, zapewniającym też załodze wodę i tlen. Orion został zaprojektowany do lotu czteroosobowej załogi przez 21 dni w trybie autonomicznym lub do pozostawania przez sześć miesięcy po zadokowaniu do innego pojazdu. Kapsuła wyposażona jest w system awaryjnej ewakuacji, który w razie problemów podczas startu pozwoli bezpiecznie oddzielić się od rakiety.

Prace nad Artemis II trwały wiele lat i wymagały zaawansowanych testów oraz integracji komponentów dostarczanych przez firmy i agencje z całego świata. Ostatnie miesiące przed startem upłynęły pod znakiem intensywnych prób, przeglądów i napraw, m.in. wymiany silnika oraz uszczelniania wycieków.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Harrison Schmitt: Myślałem, że wrócimy na Księżyc szybciej


Źródło: RMF FM
Tagi: Księżyc

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: