Zespół polskiego projektu "Pi of the Sky", realizowanego wspólnie przez Centrum Fizyki Teoretycznej Polskiej Akademii Nauk, Instytutu Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana w Świerku oraz Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego ogłosił otwarcie nowego obserwatorium astronomicznego w Chile. Nowe obserwatorium znajduje się na pustyni Atacama, koło miejscowości San Pedro de Atacama, jest całkowicie zautomatyzowane i działa bez udziału człowieka.
Praktycznie wszystkie elementy, z których składa się teleskop–robot zostały zaprojektowane i wykonane w Polsce, w ramach projektu finansowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Naukowcy obserwują niebo w poszukiwaniu krótkotrwałych zjawisk optycznych kosmicznego pochodzenia, na przykład rozbłysków związanych z powstaniem czarnej dziury. Zainstalowany instrument został przeniesiony z poprzedniej lokalizacji w Las Campanas Obserwatory.
Jak poinformowali dr Marcin Sokołowski z Instytutu Problemów Jądrowych i mgr inż. Marcin Zaremba z Wydziału Fizyki Politechniki Warszawskiej, którzy instalowali aparaturę w Chile, nowe obserwatorium zbudowano na bardzo trudnym terenie, na pustyni. Energia elektryczna pochodzi całkowicie z akumulatorów zasilanych w ciągu dnia z baterii słonecznych, a dobowe wahania temperatury dochodzą do kilkudziesięciu stopni Celsjusza. Z drugiej strony, w tym właśnie miejscu warunki do obserwacji są optymalne. Zdaniem dr Mikołaja Ćwioka z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, który uczestniczył w budowie teleskopu-robota, było to prawdziwe wyzwanie dla konstruktorów, ale urządzenie zostało zaprojektowane i wykonane tak, żeby dać sobie radę w najmniej sprzyjających warunkach.
Obserwatorium San Pedro de Atacama to już drugie automatyczne obserwatorium otwarte w ciągu ostatniego półrocza przez zespół "Pi of the Sky". W październiku 2010 rozpoczął pracę teleskop-robot umieszczony w stacji badawczej INTA koło miejscowości Huelva na atlantyckim wybrzeżu Hiszpanii. W ramach projektu planowane jest uruchomienie jeszcze jednego obserwatorium.
Gromadzone obserwacje posłużą naukowcom m.in. do poszukiwania i klasyfikacji gwiazd zmiennych, w tym także cefeid, które są szczególnie interesującymi obiektami, wykorzystywanymi do pomiaru odległości we Wszechświecie. Ta tematyką zajmują się młodzi badacze z Centrum Fizyki Teoretycznej PAN Rafał Opiela i Małgorzata Siudek. Zespół "Pi of the Sky" liczy także na powtórzenie sukcesu z 2008 roku kiedy to kamery teleskopu-robota ulokowanego w Las Campanas Obserwatory zarejestrowały jako pierwsze poświatę optyczną stowarzyszoną z najjaśniejszym z dotychczas obserwowanych rozbłysków gamma, GRB080319B.
Zmontowany z obserwacji "Pi of the Sky" film pod tytułem "Narodziny czarnej dziury" szybko stał się hitem internetu.
INFORMACJA PRASOWA Projektu "Pi of the Sky".
