Rekord, jakiego jeszcze nie było. Oficjalne dane serwisu Copernicus
Według danych opublikowanych przez europejski serwis ds. zmiany klimatu Copernicus (C3S), sierpień 2026 roku był miesiącem wyjątkowym pod względem temperatur. Średnia globalna temperatura powietrza przy powierzchni wyniosła 16,96°C. To wynik o 1,65°C wyższy niż średnia z XIX wieku, zanim ludzkość rozpoczęła na szeroką skalę spalanie paliw kopalnych.
Tak wysoka temperatura nie była odnotowana od listopada 2025 roku i zrównała się z rekordem ustanowionym w lipcu 2023 roku.
Ekstremalne upały miały poważne konsekwencje na całym świecie. W Nepalu i Tybecie doszło do tragicznych osuwisk i gwałtownych powodzi, które pochłonęły setki ofiar. Z kolei pożary lasów rozprzestrzeniały się od Indonezji po Grecję i Belgię, a dotkliwa susza dotknęła Węgry oraz Rumunię.
Paraliż miast i zniszczone uprawy. Europa nie wytrzymuje żaru
Europa ma za sobą najgorętsze lato w historii pomiarów. W wielu regionach odnotowano rekordowo niskie poziomy wód w rzekach i wilgotności gleby. Sytuacja ta pogorszyła warunki pracy rolników, a kolejne fale upałów od maja doprowadziły do zniszczenia upraw. Infrastruktura wielu miast nie była przygotowana na tak ekstremalne temperatury – topniejące drogi, wyginające się tory kolejowe, zamykane szkoły i przeciążone szpitale stały się codziennością.
Eksperci podkreślają, że zmiany klimatu przestały być zjawiskiem abstrakcyjnym i coraz częściej zakłócają codzienne życie mieszkańców Europy i innych części świata.
Przekroczyliśmy granicę 1,5°C. Czy to punkt bez powrotu?
Wzrost temperatury o ponad 1,5°C względem poziomu sprzed epoki przemysłowej jest szczególnie niepokojący, ponieważ taki limit został wyznaczony przez niemal 200 państw w ramach Porozumienia paryskiego z 2015 roku. Celem było powstrzymanie dalszego ocieplenia na tym poziomie, by uniknąć najgroźniejszych skutków zmiany klimatu.
Warto jednak zaznaczyć, że obecne przekroczenie progu 1,5°C dotyczy pojedynczego miesiąca, podczas gdy Porozumienie paryskie odnosi się do średniej temperatury liczonej przez dekady. Obecnie długoterminowy poziom globalnego ocieplenia wynosi około 1,4°C powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej. Mimo to eksperci alarmują, że utrzymanie celu 1,5°C staje się coraz mniej realne, jeśli nie zostaną podjęte zdecydowane działania na rzecz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych.
Gotujące się oceany i niszczycielska siła El Niño
Ekstremalne upały dotknęły nie tylko kontynenty, ale również oceany. Z danych C3S wynika, że temperatura powierzchni mórz i oceanów (z wyłączeniem regionów polarnych) była w sierpniu rekordowo wysoka dla tego miesiąca. W rejonie tropikalnego Pacyfiku na podwyższenie temperatury wpłynęło dodatkowo zjawisko El Niño, które według prognoz ma jeszcze nabrać na sile w kolejnych miesiącach.
Czas na szybką decyzję. Klucz do zatrzymania zmian
Głównym powodem wzrostu temperatur są emisje gazów cieplarnianych, powstające w wyniku spalania ropy naftowej, węgla i gazu. Specjaliści wskazują, że tylko szybka transformacja energetyczna i ograniczenie zużycia paliw kopalnych mogą powstrzymać dalsze ocieplenie klimatu. Organizacja Narodów Zjednoczonych w ostatnim raporcie wezwała rządy do natychmiastowego i zdecydowanego ograniczania emisji CO2.